صفحه نخست . مقاله‌های علمی . مهندسی فضایی . ابزار علمي كاوشگر كاسيني

 

اولین کسی باشید که مطالب جدید دانش فضایی را میخوانید!
::  عضو شوید  ::

  خوراک‌داغ‌کن دانش فضایی   خوراک دانش فضایی   دانش فضایی در توییتر   دانش فضایی در فرندفید   دانش فضایی در دلیشز   دانش فضایی در فرندفا   دانش فضایی در وی‌ویو   دانش فضایی در گوگل‌ریدر   گروه دانش فضایی در گوگل   دانش فضایی در فیس‌بوک .

این مطلب تا کنون 4009 بار خوانده شده است

شنبه 9 ارديبهشت 1385

ابزار علمي كاوشگر كاسيني

 
ابزار علمي كاوشگر كاسيني

از اول ژانويه 2004 كه كاوشگر فضايي كاسيني، فعاليت شناسايي خود را به منظور بررسي منظومه كيواني (سياره زحل و حدود 50 قمر آن) آغاز كرده است تا اين لحظه بيش از 139 گيگابايت اطلاعات علمي (حجمي معادل ظرفيت حدود 210 عدد CD ) به زمين مخابره شده است.

 

تصويري خيالي از كاسيني بر فراز كيوان و حلقه‌هاي زيباي آن
تصويري خيالي از كاسيني بر فراز كيوان و حلقه‌هاي زيباي آندانش فضايي
 

.منبع: Cassini's Science Instruments .

از اول ژانويه 2004 كه كاوشگر فضايي كاسيني، فعاليت شناسايي خود را به منظور بررسي منظومه كيواني (سياره زحل و حدود 50 قمر آن) آغاز كرده است تا اين لحظه بيش از 139 گيگابايت اطلاعات علمي (حجمي معادل ظرفيت حدود 210 عدد CD ) به زمين مخابره شده است. Space Science
اطلاعات مخابره شده از كاسيني به سمت زمين مربوط به 11 ابزار علمي مختلف اين كاوشگر مي‌باشد. اطلاعات هر وسيله به روش مخصوصي تهيه، فشرده‌سازي و بازيابي مي‌شود.
Space Science

براي مثال در تصاوير ارسالي توسط اين سفينه هميشه مناطقي فاقد اهميت و يا با مشخصات يكسان وجود دارد كه كامپيوتر سفينه با حذف و آدرس‌دهي اطلاعات از حجم فايل تا حد ممكن مي‌كاهد. اين اطلاعات پس از پيمودن ميلياردها كيلومتر راه در فضاي بيكران توسط ديشهاي راديويي بسيار بزرگي كه در سرتاسر جهان گسترده شده‌اند، دريافت مي‌شود و قبل از اينكه به دست دانشمندان برسد، توسط نرم‌افزارهاي مخصوصي دوباره‌خواني و دوباره‌نويسي مي‌شوند.Space Science
جدول زير ليست اطلاعات دريافتي توسط هر كدام از ابزار علمي كاسيني را در يك سال و اندي از فعاليت آن نشان مي‌دهد. برخلاف انتظار ديتاهاي دوربين نوري اين كاوشگر بخش كوچكي  از كل اطلاعات دريافتي را به خود اختصاص داده است.

CAPS26,283,460 kb 19.0%
CDA8,770,209 kb6.3%
CIRS7,135,426 kb5.1%
INMS801,804 kb0.6%
ISS24,057,854 kb17.4%
MAG10,465,190 kb7.6%
MIMI8,360,273 kb6.0%
RADAR1,650,522 kb1.2%
RPWS39,422,594 kb28.4%
UVIS6,021,474 kb4.3%
VIMS5,605,781 kb4.0%
TOTAL138,574,587 kb100%

. CAPS -  آشكارساز پلاسماي كاسيني
ميدان مغناطيسي قوي زحل باعث مي‌شود كه الكترونها از اتم خود جدا شده و محيط پلاسمايي شديدي در اطراف سياره به وجود آيد. از اين رو اين ابزار در كاوشگر كاسيني تعبيه شده است تا تركيب، داننسيته، سرعت و درجه‌ حرارت اين محيط را ارزيابي نمايد.

. CDA - تحليلگر غبار فضايي
اين ابزار از دو حسگر مجزا تشكيل شده است. اولي شمارنده‌اي است كه مي‌تواند تعداد برخورد با ذرات غبار را اندازه‌گيري كند. حداكثر ظرفيت اين حسگر 10,000 برخورد در ثانيه است. حسگر دوم به منظور آشكارسازي جهت پرواز، سرعت برخورد، تركيب شيميايي و جرم ذراتي است كه با حسگر برخورد مي‌كنند.

. CIRS - طيف‌سنج تركيبي مادون قرمز
اين طيف‌سنج طول‌موجهاي بزرگتري از آنچه حسگرهاي ISS و VIMS (خصوصيات اين دو ابزار علمي را در ادامه خواهيد خواند) آشكار مي‌سازند را حس مي‌كند. همانند VIMS، اين طيف‌سنج نيز براي مشخص كردن خصوصيات رنگهاي اتمسفر كيوان و تايتان(يكي از اقمار كيوان كه كانديد وجود حيات در منظومه شمسي است) و بررسي سطح اقمار و حلقه‌هاي كيوان به منظور تشخيص تركيب شيميايي و دماي سطحي آنها به كار مي‌رود.

. INMS - طيف‌سنجي مخصوص مطالعه يونها و مواد خنثي
اين طيف‌سنج قادر است به همان دقتي كه يونهاي مثبت را شناسايي و آشكار مي‌سازد، اتمهاي خنثي و فاقد بار الكتريكي را نيز شناسايي و آشكار نمايد. اين حسگر قادر است تركيب شيميايي و فراواني ايزوتوپهاي مواد و عناصر لايه‌هاي فوقاني جو زحل و تيتان و همچنين حلقه رقيق E را مشخص كند.

. ISS - ابزار علمي تصوير‌برداري
اين وسيله دوربين اصلي فضاپيماي كاسيني است. اين دوربين مخصوص قادر است در طول‌موجهاي مختلفي داده‌برداري نموده و به دانشمندان در تشخيص خصوصيات زحل، حلقه‌هايش، تيتان و ساير اقمار اين غول گازي كمك نمايد. از اين دوربين همچنين براي ايجاد زمينه لازم جهت بازرسي و تأييد  ساير ابزار علمي سفينه و انجام ناوبري نيز استفاده مي‌شود. تصاوير به دست آمده از اقمار زحل نسبت به ستاره‌هاي پس‌زمينه، به كارشناسان مركز كنترل كاسيني كمك مي‌كند تا موقعيت و وضعيت سفينه را به درستي حدس بزنند و در نتيجه قادر به ارسال فرامين لازم و دقيق جهت تصحيح مسير كاوشگر باشند. اين دوربين براي توليد تصاوير تمام طول موجها از مادون قرمز تا ماوراءبنفش را دريافت و آشكار مي‌نمايد.

. MAG -مغناطيس‌سنج
اين حسگر جهت و قدرت ميدان مغناطيسي سياره زحل را اندازه‌گيري مي‌كند. با استفاده از اين داده‌ها مي‌توان نقشه سه‌بعدي ميدان مغناطيسي زحل را به دست آورد. با استفاده از اين وسيله همچنين مي‌توان تأثير متقابل ميدان مغناطيسي زحل و بادهاي خورشيدي بر يكديگر را آشكار كرد.

. MIMI -ابزار تصوير‌برداري از مگنتوسفر
بخشي از فضاي اطراف سياره‌اي كه ميدان مغناطيسي دارد، خط مقدم نبرد با ذرات باردار و پرانرژي بادهاي خورشيدي به شمار مي‌رود. اين ناحيه را اصطلاحاً مگنتوسفر (Magnetosphere) مي‌نامند. MIMI وسيله‌اي است شامل سه‌ حسگر كه دو عدد از آنها تركيب شيميايي، ميزان بار و اندازه انرژي يونها و الكترونهاي پرانرژي و همچنين ذرات خنثي پرسرعت را آشكار نموده و اندازه‌گيري مي‌كنند.
حسگر سوم ابزاري براي مشاهده از راه دور است كه مي‌تواند تصويري از توزيع بار الكتريكي و تركيب شيميايي يونهاي مگنتوسفر سياره زحل را به منظور مطالعه ساختمان اين ناحيه و تأثير بادهاي خورشيدي بر آن ارائه نمايد.

. RADAR -رادار فضاپيماي كاسيني
امواج راديويي ماكروويو فضاپيماي كاسيني قادر هستند پس از انتشار از اتمسفر غليظ تايتان و يا ساير اقمار زحل عبور كرده و عوارض سطحي آنها را آشكار نمايند. نقشه‌هاي تپوگرافي حاصل از اين وسيله علمي به دانشمندان كمك مي‌كند تا اطلاعات جامع‌تر و كامل‌تري از گذشته، حال و آينده اين اقمار به دست آورند. همچنين با استفاده از اين وسيله مي‌توان به عمق بيشتري از سياره گازي كيوان نگريست و اطلاعات جامع‌تري از تركيب و ديناميك اين اتمسفر غليظ به دست آورد.

. PRWS -آشكارساز امواج راديويي و پلاسما
اين وسيله به منظور آشكارسازي امواج راديويي و پلاسماي فضاي بين‌سياره‌اي (زماني كه كاسيني در راه رسيدن به كيوان بوده است) و منطقه مگنتوسفر كيوان به كار برده مي‌شود.

. UVIS -طيف‌سنج تصويربردار ماوراءبنفش
اين وسيله قادر به آشكارسازي ريزترين طول موجهاي محدوده ماوراءبنفش مي‌باشد. اين وسيله از چهار حسگر به منظور مطالعه تركيب شيميايي و ساختمان اتمسفر زحل و تايتان تشكيل شده است.

. VIMS -طيف‌سنج نقشه‌بردار مرئي و مادون قرمز
اين ابزار از خصوصيات رنگي اتمسفر زحل و تيتان، سطح اقمار و حلقه‌هاي زحل به منظور مطالعه تركيب و ساختار آنها نقشه‌برداري و تصويربرداري مي‌كند.
 


دانش فضايي

مدارگرد كاسيني متعلق به ناسا و تيتان‌نشين هويگنس متعلق به ايسا، يكي از بزرگترين و جاه‌طلبانه‌ترين مأموريتهاي فضايي بشر تا به امروز بوده‌اند. اين مجموعه كاوشگران قسمت بيروني منظومه شمسي پس از پرتاب در 15 اكتبر 1997 و پرواز از كنار زهره، زمين و مشتري سرانجام در 30‌ام ژانويه 2004 ميلادي وارد مدار كيوان يا زحل شد. به اين ترتيب مأموريت چهار ساله كاسيني به منظور مطالعه منظومه كيواني كه شامل سياره كيوان و بالغ بر 50 قمر گوناگون آن مي‌باشد، آغاز شد. در 25 دسامبر همان سال هويگنس از سفينه مادر جدا شد و با چتر وارد اتمسفر غليظ تيتان گرديد. اندازه‌گيري دما، فشار، تركيب شيميايي، سرعت و جهت باد، تغييرات شرايط در لايه‌هاي مختلف جو و همچنين صداي تيتان از جمله داده‌هاي اعجاب‌برانگيزي بود كه براي اولين بار در تاريخ بشريت از جو و سطح يك قمر واقع در دوردست‌ها دريافت مي‌شد. تصاوير ارسالي از تيتان اولين مناظري است كه بشر از اين قمر ديده است.
طبق برنامه، كاسيني در اول جولاي 2008 خاموش خواهد شد و به‌اين ترتيب با افتخار در بستر عظيم كيوان آرام خواهد گرفت.

 

براي مطالعه بيشتر مراجعه فرماييد به :
    
... معماي درياچه‌هاي تيتان

    
 ... Saturn and its moons
    ...  More About Saturnian System
    ...  Cassini-Huygens JPL website
    ...  Cassini-Huygens news
    ...  Images at the Planetary Photojournal
    ...  Images from Cassini ISS only at CICLOPS

ارسال به بالاترین  ارسال به دنباله  ارسال به مهندس  facebook  Send to Delicious  گوگل  Buzz this  


آخرین پستهای منتشر شده دانش فضایی

چند پست تصادفی از دانش فضایی

نظر شما چیست؟                         
 
*  نام و نام خانوادگی
*  پست الکترونیک
(نمایش داده نخواهد شد)
آدرس وبگاه

دانش فضایی آماده پاسخگویی به پرسشهای شما درباره مقالات منتشر شده میباشد.

همچنین با استفاده از این فرم میتوانید اطلاعات تکمیلی خود را با سایر خوانندگان جویای علم به اشتراک بگذارید.

 

صفحه نخست

رویدادهای فضایی

مقاله‌های علمی

مراكز فضایی دنیا

اینترنت و فضا

ارتباط با ما

درباره دانش فضایی

انوشه انصاری

ایران در فضا


RSS Feed

با عضو شدن در لیست علاقمندان  دانش فضایی، اولین کسی باشید که مطالب این وبسایت را میخوانید:

::  عضو شوید  ::
 

دوست دانش فضایی شوید

فیدبرنر دانش فضایی فید آر اس اس دانش فضایی دانش فضایی در توییتر دانش فضایی در فیس‌بوک دانش فضایی در دلیشز
دانش فضایی در ویکی‌پدیا دانش فضایی در بلاگر گوگل گروپ دانش فضایی دانش فضایی در گوگل‌باز گوگل ریدر دانش فضایی
دانش فضایی در فرندفا دانش فضایی در فرندفید دانش فضایی در پیغامک دانش فضایی در وی‌ویو دانش فضایی در بیپ‌فا

وبگاه دانش فضایی
دانشنامه فضایی٬ سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
پارس اسکای

آویا٬ پایگاه اطلاع‌رسانی هوافضای ایران

نظر خود را درباره دانش فضایی به آلکسا بگویید

 

 

صفحه نخست   .  درباره دانش فضایی   .  نقشه سايت   .  انوشه انصاری   .  تماس با دانش فضایی  انوشه انصاری٬ بانوی ایرانی در فضا

 برداشت از مطالب وب‌سايت   دانش فضایی  به شرط ذكر منبع و ايجاد لينك به صفحه مطلب مورد نظر،  آزاد است