دانش فضایی

دانش فضایی

صفحه نخست . مقاله‌های علمی . نجوم و سیاره‌شناسی . طوفان در ماه

 

یکشنبه, ۱ امرداد ۱۳۹۶

این مطلب تا کنون ۱۲۷۸۳ بار خوانده شده است

سه‌شنبه، ۱۳ تير ۱۳۸۵

طوفان در ماه

 
طوفان در ماه

آيا باور می‌کنيد که در ماه طوفان بيايد؟ ماه فاقد اتمسفر است و آنچه ما از طوفان به خاطر داريم جابجايی سريع و کوبنده لايه های مختلف اتمسفر است. اما براي اطلاع شما بايد گفت كه در ماه هم طوفان می آيد ولی تعريف طوفان در ماه با زمين تفاوت دارد.

 

 اگر شانس یارتان باشد و قادر به بودن در خط گذر شب به روز ماه باشید، طوفان عظیمی از غبار را مشاهده خواهید کرد که پس از یک شب یخزده، با رؤیت خورشید گرمابخش در آسمان ماه به پایکوبی می‌پردازند. ایا این یک افسانه است؟ پاسخ منفی است زیرا سند و گواه زنده‌ای نیز برای این موضوع وجود دارد.

 یکی از مأموریتهای سرنشینان آپولوی ۱۷ در سال ۱۹۷۲ نصب دستگاهی به نام "LEAM"روی سطح ماه بود. تیموتی استابز از  مرکز پروازهای فضایی گودارد توضیح می‌دهد که این وسیله برای بررسی غبار یا ذراتی که در اثر برخورد سنگهای سرگردان به سطح ماه، از سطح این قمر جدا شده و راه فضا را در پیش می‌گیرند، طراحی شده بود.

 بیلیونها سال پیش سطح ماه در معرض برخوردهای سنگینی قرار داشت که هم‌اکنون نیز گاه‌گاهی روی می‌دهد. غبار ناشی از این برخوردها  تمام سطح ماه را پوشانده است. مححقان پروژه آپولو می‌خواستند بدانند که چه مقدار غبار در اثر این برخوردها به فضا بلند می‌شود و چه بر سر آنها می‌اید. LEAM به گونه‌ای طراحی شده بود که می‌توانست با استفاده از سه سنسور خود سرعت ، انرژی و جهت ذرات به هوابلند شده را در سه جهت بالا، شرق و غرب اندازه‌گیری کند.

 این داده‌های قدیمی هم‌اکنون توسط گروه‌های مستقل و جداگانه‌ای از دانشمندان ناسا و دانشگاه‌های مختلف بررسی و آنالیز می‌شود. "گری اُلُاِفت" از دانشکده معادن کلرادو در گلدن، یکی از آنها است. او می‌گوید: "واقعاً شگفت انگیز است. هر بار که صبح از راه می‌رسد جمعیت غبار به شدت افزایش پیدا می‌کند. آنها در همه جهت حرکت می‌کنند و سرعتشان خیلی کمتر از سرعتی است که ما برای ذرات جهنده ناشی از برخورد انتظار داریم."

 در توضیح علت این ماجرا  استابز ایده جالبی دارد: "قسمت روز ماه دارای شارژ مثبت و بخش تاریک آن دارای شارژ منفی است. زمانی که خط شب و روز حرکت می‌کند، ذرات باردارشده در اثر نیروی الکترواستاتیکی به جنبش در می‌ایند. کروی بودن ماه برایند نیروها را تقریباً افقی می‌کند و بنابراین ما شاهد حرکت طوفانی از غبار می‌شویم."

 اُلُاِفت در ادامه سخنان استابز افزود: "موضوع جالب دیگر چند ساعتی پس از طلوع خورشید روی می‌دهد، در هر بار طلوع خورشید و پس از طی چند ساعتی دمای دستگاه LEAM به شدت افزایش می‌یافت و به دمای جوش آب می‌رسید تا جاییکه دستگاه به علت دمای بسیار زیاد خود را خاموش می‌کرد. این موضوع می‌توانست ناشی از چسبیدن غبار باردار شده بر سطح دستگاه باشد. در نتیجه سطح دستگاه کدر شده و انرژی بیشتری جذب می‌کرد که منتج به افزایش دما می‌شد." هیچ‌کس در این مورد مطمئن نیست.LEAM برای مدت کوتاهی فعال بود وداده جمع‌آوری و ارسال می‌کرد. حدود ۶۲۰ ساعت در شب و ۱۵۰ ساعت در روز و بعد از آن خاموش شد و مأموریت پایان یافت.

روشني افق ماه قبل از طلوع خورشيد
در این تصویر که در سال ۱۹۹۴ توسط مدارگرد ماه به نام سلمنتاین برداشته شده است روشنایی لبه ماه کاملا مشخص است

 فضانوردان نیز ممکن بوده در زمانی که به دور ماه می‌چرخیدند، این طوفان صبحگاهی را دیده باشند.  خدمه آپولوهای ۸، ۱۰، ۱۲ و ۱۷ در گزارشات خود پدیده گرگ‌و‌میش  بودن افق قبل از طلوع خورشید را گزارش کرده‌اند. این پدیده که قاعدتاً نباید در ماه وجود داشته باشد می‌تواند به دلیل وجود غبار در فضا باشد. همچنین فضاپیمای نقشه‌بردار ناسا نیز درست لحظاتی قبل از طلوع و یا چند لحظه بعد از غروب خورشید، تصاویری از افق سرخ‌رنگ را ثبت کرده‌اند. درست مانند آنچه فضانوردان گزارش کرده بودند.

 برای درک بهتر این موضوع ، باید تا سال ۲۰۱۸ یعنی زمانی که قرار است مجدداً فضانوردان به ماه باز‌ ‌گردند صبر کنیم. اینبار آنها بر خلاف اسلاف خود اقامتی طولانی خواهند داشت و مسلماً شب و روز ماه را تجربه خواهند کرد. شاید این طوفان غبار مزاحمی جدی و مشکلی حیاتی باشد و شاید منظره‌ای زیبا از حرکت در قمری ساکن و کسل‌کننده. بشر هنوز باید خیلی چیزها در مورد نزدیکترین همسایه سماوی خود یاد بگیرد.

 

1972 - خدمه آپولو 17 طوفن غبار را در دستنوشته هاي خود ثبت كرده اند
این گزارش دستنویس خدمه آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ از طوفان غبار بر سطح ماه است.
 

مقاله‌های علمی   نجوم و سیاره‌شناسی   ماه   منظومه شمسی   پروژه آپولو   آپولو۸   آپولو۱۰   آپولو۱۲   آپولو۱۷   الکتریسیته   

کلیدواژه‌ها:

ارسال به بالاترین  ارسال به دنباله  ارسال به فیس‌بوک  ارسال به دلیشز  ارسال به گوگل بوکمارک  ارسال به گوگل باز  ارسال به کلوب دات کام  


آخرین مطالب منتشر شده در دانش فضایی

چند مطلب تصادفی از دانش فضایی

::  امین  ::
از این اطلاعات واقعا دارم لذت می برم

نظر شما چیست؟                         
 
*  نام و نام خانوادگی
*  پست الکترونیک
(نمایش داده نخواهد شد)
آدرس وبگاه

دانش فضایی همواره آماده پاسخگویی به پرسش‌های شما درباره مقالات منتشر شده٬ است .

شما همچنین می‌توانید با استفاده از این فرم اطلاعات تکمیلی خود را درباره این مطلب با سایر خوانندگان دانش فضایی به اشتراک بگذارید.

 

صفحه نخست

رویدادهای فضایی

مقاله‌های علمی

مراكز فضایی دنیا

اینترنت و فضا

ارتباط با ما

درباره دانش فضایی

انوشه انصاری

ایران در فضا

رادیو دانش فضایی

تلویزیون دانش فضایی



آخرین مطلب:

 

RSS Feed

با عضو شدن در لیست علاقمندان دانش فضایی، اولین کسی باشید که مطالب این وب‌سایت را می‌خوانید٬ می‌بینید یا می‌شنوید:

::  عضو شوید  ::


دوست دانش فضایی شوید

فیدبرنر دانش فضایی دانش فضایی در توییتر دانش فضایی در فیس‌بوک دانش فضایی در فرندفا دانش فضایی در پیغامک 

تبلیغات
موسسه طبیعت آسمان شب٬ فروشنده انواع تلسکوپ و دوربین دوچشمی٬ میکروسکوپ٬ لوازم عکاسی٬ سه پایه و مقر٬٬ کتاب و پوستر و طراح و سازنده انواع رصدخانه و آسمان نما
خرید و فروش انواع تلسکوپ
 

 

معرفی یک کتاب فضایی
معاهدات و اصول فضای ماورای جو سازمان ملل متحد
معاهدات و اصول ماورای جو سازمان ملل متحد

 

دانشنامه فضایی٬ سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
پارس اسکای

آویا٬ پایگاه اطلاع‌رسانی هوافضای ایران

نظر خود را درباره دانش فضایی به آلکسا بگویید

قطار وبگردی

ايروشاپ٬ اولين فروشگاه اينترنتي تخصصي مهندسي هوافضا

پرسش و پاسخ‌های کانوت

صفحه نخست   .  درباره دانش فضایی   .  نقشه سايت   .  تماس با دانش فضایی  انوشه انصاری٬ بانوی ایرانی در فضا

 برداشت از مطالب وب‌سايت   دانش فضایی  به شرط ذكر منبع و ايجاد لينك به صفحه مطلب مورد نظر،  آزاد است