این مطلب تا کنون 3137 بار خوانده شده است
جمعه، 17 شهریور 1385 | گردشگری فضایی در گذر زمان |
| |
 | گردشگري فضايي يكي از راههاي استفاده تجاري از فضاست. تحقيقات، بازار قابل ملاحظهاي را براي اين عرصه نشان میدهد كه با توجهات به موقع و سرمايهگذاريهاي به جا ميتواند پيشرفت چشمگير و سودآوری قابل ملاحظهاي داشته باشد. رفتن به فضا يكي از آرمانهاي بشري است و بسياري از مردم، ترسي از پرداخت مبالغ سنگين براي رسيدن به اين آرزو را ندارند. تاکنون سه نفر با هزینه خود سفر به فضا را تجربه کرده اند. انوشه انصاری بعد از سفر آتی خود، چهارمین توریست فضایی جهان خواهد شد. |
|
گردشگري فضايي عرصه جديدي در صنعت گردشگري است که ارائهاي نو و دنيايي تازه را در اين صنعت مطرح کرده و آينده روشني براي آن قابل تصور است. روزي خواهد رسيد كه هركس بتواند براي سفر به فضا به آژانسهاي گردشگری فضايي مراجعه كرده, براي خود و يا اعضاي خانوادهاش بليط سفر به فضا تهيه كند.
 | گردشگري فضايي يكي از راههاي استفاده تجاري از فضاست. تحقيقات، بازار قابل ملاحظهاي را براي اين عرصه نشان میدهد كه با توجهات به موقع و سرمايهگذاريهاي به جا ميتواند پيشرفت چشمگير و سودآوری قابل ملاحظهاي داشته باشد. رفتن به فضا يكي از آرمانهاي بشري است و بسياري از مردم، ترسي از پرداخت مبالغ سنگين براي رسيدن به اين آرزو را ندارند.
به زودي طيف جديدي از ابرساختارها بين زمين و مدارهاي پاييني زمين بهوجود خواهد آمد و تورهاي مسافرتي فضايي, گردشگران را بهصورت منظم و قانونمند به اين ابرساختارها منتقل خواهند كرد. |
با به وجود آمدن ابرساختارها، شماري از تسهيلات و امكانات مداري نيز به سرعت ساخته خواهند شد. به دليل تشكيل تورهاي مسافرتي فضا، رفت و آمد بين زمين و فضا، ايمنتر، سريعتر و با فواصل زماني كوتاهتري انجام خواهد شد. پروازهاي زيرمداري، سفرهاي كوتاه مداري، هتلهاي مداري ساده و اوليه و پس از اين مراحل مقدماتي، سفر به ماه و اقامتي كوتاه مدت در هتلهاي آن فعاليتهايي هستند كه ديري نخواهد گذشت كه عملي خواهند شد.
پروازهاي زيرمداري سرنشيندار تا چند سال آينده ميسر خواهند بود. اين پروازها امکان سفر به فضا را برای طیف وسیعی از مردم مقدور خواهند کرد. حدس زده میشود قيمت بليت در ابتدا بسیار بالا باشد ولي مطمئناً با سرعتي غيرقابل پيشبيني افت خواهد كرد. پروازهاي مداري سرنشيندار نيز به همين منوال محقق خواهند شد. روزي كه چارلز ليندبرگ، در سال 1927، اولين پرواز هوايي غيرنظامي را با طي مسير طولاني پاريس تا نيويورك انجام داد كمتر كسي پيشبيني ميكرد كه صنعت هوانوردي روزي به اندازهاي پيشرفت كند كه به يك صنعت چندين ميليارد دلاري در جهان تبديل شود. بنابراين ميتوان اميدوار بود روزي برسد كه مسافرت فضايي نيز در سراسر دنيا انجام پذير شود. به عبارت سادهتر مردم محمولههاي آينده فضاپيماها خواهند بود.در مورد گردشگري فضايي احتمالات براي 25 سال آينده اميدواركننده است. مشتاقان فضا و سفر به فضا ميتوانند ابعاد و دورنماي بازار در حال شكلگيري را نظارهگر باشند.
بايد بدانيم مسافرت فضايي نوشداروي مناسبي براي همه بيماران جهان مدرن نيست, اما ميتواند به بهبود وضعيت سياره زمين كمك كند. بسياري از فضانوردان كه امكان ديدن زمين را از فضا داشتهاند, اظهار كردهاند كه ديدگاه آنان از زمين و جهان به علت اين تجربه, تغيير كرده است. آنها نسبت به موضوع سياره زمين بسيار بيشتر از منافع ملي حساسيت نشان ميدهند. بنابراين، هنگامي كه ميليونها انسان از فضا ديدن كنند, ميتوان انتظار داشت كه وضعيت سياره زمين در حال بهترشدن است.
... نخستين گردشگران فضايي جهان
در دهه 80, چهل در صد از بزرگسالان، يعني چيزي در حدود 80 ميليون نفر از مردم ايالات متحده، آرزو داشتند به فضا سفر كنند. تحقيقات نشان داده است كه در ژاپن و ايالات متحده در سالهاي اخير دهها ميليون تن از مردم در هر كشور علاقه داشتهاند به فضا بروند و حاضر بودهاند در اين راه پول خرج كنند اما بزرگترين مانعي كه اغلب مردم به آن اشاره ميكنند هزينه سرسامآور چنین سفرهایی است.
از زمان اولين پرواز انسان به فضا، اين فكر كه دسترسي به فضا براي تمام مردم امكانپذير شود، مطرح بوده است. فعاليتهاي انجام گرفته در اين زمينه در طي اين مدت چشمگير نبوده است و از بين تمام كساني كه به فضا رفتهاند تنها چند نفر افراد معمولي دیده میشوند. از ابتداي عصر فضا، كه از 4 اكتبر 1957 با پرتاب اولين ماهواره ساخت دست بشر آغاز شد تا كنون تعداد زيادي به فضا رفتهاند اما از بين آنها تنها چند نفري افراد عادي بودهاند و بقيه را فضانوردان و دانشمندان تشكيل ميدادهاند. در بين اين چند نفر مسافر فضا، تنها سه نفر هزينه سفر خود را پرداختهاند و هزينه سایر فضاگردها (فردی که به منظور سیاحت راهی فضا میشود) را مؤسسات و شرکتهایی تقبل کردهاند که با اهداف تجاری و یا تبلیغاتی همراه بوده است.
تا قبل از انهدام ايستگاه فضايي مير، دو نفر از افراد عادي به اين ايستگاه سفر كردند. در دسامبر سال 1990، تويوهيرو آكيياما، خبرنگار 48 ساله ژاپنياز شرکت ژاپنی TBS براي مأموريت يك هفتهاي، با هزينه 12 ميليون دلار، به مير فرستاده شد. به اين ترتيب، او عنوان اولين خبرنگار جهان در فضا را از آن خود کرد. پس از او هلن شارمن 27 ساله در سال 1991 به مير پرواز كرد. او يك شيميدان انگليسي بود که پس از برنده شدن در مسابقهاي كه بانك نارودني مسكو در لندن ترتيب داده بود، با فايق آمدن بر 13000 رقيب، شانس مسافرت به فضا را به دست آورد. بخشی از هزينه 10 ميليون دلاري سفر 8 روزه شارمن به ایستگاه فضایی میر را بيمهگر پروژه و بقيه را بانك نارودني پرداخت كردند.
اما غير از اين افراد خوششانس كه بدون پرداخت هزینههای سنگین یک سفر فضایی از جیب خود و بدون اينكه فضانورد، محقق، دانشمند و يا فردی سياسي باشند، شانس رفتن به فضا برايشان فراهم شد، تا كنون سه نفر از شهروندان عادي جهان با هزینه شخصی به فضا سفر كردهاند. اين سه نفر كه هزينه سفرشان را خود پرداخته و با ميل و رضاي شخصي به اين اقدام دست زدند، نخستين گردشگران فضايي جهان و گشايندگان دروازههاي اين عرصه جديد محسوب ميشوند.
. دنيس تيتو، نخستين فضاگرد (گردشگر فضايي) جهان .
دنيس تيتو اولين فضانوردی است كه با هزينه شخصي خود و به عنوان گردشگر به فضا سفر كرده است. تيتو چهل سال پس از اولين پرواز فضايي بشر, راهی فضا شد.
 | علاقه وي براي سفر به فضا زماني شروع شد كه با پرتاب موفقیت آمیز ماهواره اسپوتنيك-1، عصر فضا آغاز شد. در آن زمان وي در دوران نوجواني به سر ميبرد و پدرش كه يك كارگر مهاجر ايتاليايي بود, آرزوهاي وي را احمقانه ميپنداشت.
در 28 آوريل 2001 , 40 سال پس از اولين پرواز فضايي بشر, وي به پدر و مادر خود ثابت كرد كه روياهايش احمقانه و دور از دسترس نبوده است. تيتو در دوران جواني براي رسيدن به هدفش تمام نيروي خود را متمركز نمود و تمام تلاش خود را به کار برد تا در برنامههاي فضايي ايالات متحده شركت کند. |
پس از اتمام تحصيلاتش و دريافت مدرك كارشناسي در زمينه هوا و فضانوردي، و اخذ مدرك كارشناسي ارشد در زمينه علوم مهندسي، سرانجام تیتو در سن 23 سالگي كارش را با آزمايشگاه پيشرانش جت متعلق به سازمان فضايي ناسا به عنوان مهندس هوافضا آغاز كرد. در مدتي كه تيتو در جي.پي.ال ناسا كار ميكرد، مسئول طراحي چند مسير فضاپيماي مارينر به مارس و مريخ بود.
تيتو پس از مدتي كار در ناسا را رها كرد و حرفه مديريت سرمايهگذاري را در پيش گرفت. دليل اين امر چنانكه خود او اظهار ميكند، بيعلاقگي او به امور فضايي نبوده است، بلكه سودآوري بيشتر مد نظرش بود كه البته اگر به دنبال سود بيشتر و كار پرمنفعتتري نبود نميتوانست اولين گردشگر فضا شود. در سال 1973 او يك شركت مديريت سرمايهگذاري تأسيس كرد. اين كار باعث شد كه سرمايه شخصي وي پس از مدت كوتاهي به 250 ميليون دلار برسد. در حال حاضر او مدير اجرايي شركت شركاي ويلشاير است كه در امر مشاوره در زمينه خدمات فناوري و مديريت سرمايه گذاري فعاليت ميكند.
از زماني كه وي شغل خود را تغيير داد هرگز علاقهاش را به فضا و وفاداريش را به برنامههاي فضايي ملي از دست نداد. علاوه بر اين، رؤياي ديرينهاش را همچنان در سر ميپروراند و سرانجام پس از اينكه آمادگي رفتن به فضا را در خود و شرايط سازمان فضايي روسيه را در حمل مسافر به فضا مناسب ديد، اقدامبه کاری کرد که تا آن زمان سابقه نداشت.
ناسا شرايط پرواز مسافر شخصي با شاتل فضايي را نداشت، ولي دولت روسيه حاضر بود در ازاي اخذ وجه ( نسبتاً بالا ) اين كار را انجام دهد. در زماني كه وي براي رفتن به فضا اقدام كرد ايستگاه فضايي مير پابرجا بود و خود وي شخصاً دوست داشت به مير پرواز كند، در ابتداي امر هم برنامه او براي رفتن به مير تنظيم شده بود ولي با انهدام مير وخارج شدن از رده ايستگاههاي فضايي اين برنامه منتفي و قرار شد كه تيتو به ايستگاه فضايي بينالمللي پرواز كند. پس از طي مراحل مختلف و ملاحظات لازم، در ژانويه سال 2001 دنيس تيتو, قرارداد سفر فضايي خود را امضا كرد.
تيتو به شهرک ستارگان كه يك پايگاه آموزشي فضايي روسي در خارج از مسكو است رفت و در آنجا مجموعاً در حدود 800 ساعت آموزش ديد. آموزشهاي وي درباره خدمات اورژانس، برنامههاي اصلي حياتي، تمريناتي که مربوط به وضعیت صعود و سقوط میشد و همچنین تمرین شرایط بيوزني در جاذبه صفر, آموزش لازم برای مراقبت شخصي، آشنايي با سيستمهاي مهندسي و نيز تمريناتي در زمينه خانهداري جهت انجام امور شخصي در ايستگاه فضايي بود. ماهيت پرواز تيتو با ساير پروازهايي كه تا آن زمان انجام ميگرفت تفاوت داشت، او نه يك فضانورد بلكه يك شهروند معمولي محسوب ميشد. آموزشهاي وي متناسب با نوع و ماهيت سفرش صورت میگرفت. آموزشهاي دامنهدار، او را براي انجام بسياري از كارهاي لازم و ضروری یک سفر فضایی آماده كرده بود.
در تاريخ 28 آوريل سال 2001 اين تاجر لوسآنجلسي در سن 59 سالگي به آرزوي ديرين خود رسيد و با فضاپيماي روسي سايوز از پايگاه بايكونور قزاقستان به ايستگاه فضايي بينالمللي پرواز كرد. تيتو ميگويد اين بهترين تجربهاي بوده است كه تا به حال در زندگياش داشته. تيتو به مدت هشت روز در فضا به سر برد و در ششم ماه مه به زمين بازگشت.
. مارك شاتلورث، دومين فضاگرد (گردشگر فضايي) جهان .
 | دومين فردي كه به منظور گردش و سیاحت به فضا سفر کرد،مارك شاتلورث بود. وي كه تاجر ميليونري اهل آفريقاي جنوبي است اولين آفریقایی فضانورد محسوب میشود. در 25ام آوریل 2002 مارك سوار بر كپسول فضایی سايوز با سریالTM-34 از پايگاه بايكنور در قزاقستان، سفر هیجانانگیز خود را آغاز کرد و دو روز بعد، پس از پهلوگیری سایوز در کنار ایستگاه بینالمللی فضایی (ISS) ، اقامت 8 روزه مارک در فضا آغاز شد.
مارک شاتلورث در این سفر آزمایشاتی علمی نیز درباره ایدز و ژنتیک انجام داد. سفر وی که در مجموع ده روز به طول انجامید، 20 ميليون دلار برايش آب خورد. مارک در زمان سفر یک تاجر موفق 28 ساله بود. |
. گرگوري اولسن، سومين فضاگرد (گردشگر فضايي) جهان .
گرگوري السن دانشمند و تاجري اهل ايالات متحده امريكا است که در اکتبر سال 2005 میلادی و در سن 60 سالگی به سفری فضایی به مقصد ایستگاه بین المللی فضایی رهسار شد و بدین ترتیب عنوان سومین فضاگرد دنیا را از آن خود کرد. گرگوری برای این سفر 10 روزه و خارق العاده به فضا، 20 ميليون دلار پرداخت كرده بود. به گفته خود وي اين سفر نه تنها ارزش اين قيمت را داشته بلكه هماكنون او بيشتر مايل است چنين تجربهاي را دوباره تكرار كند.
 | وي در 30 سپتامبر 2005 در ساعت 11:55 دقيقه به وقت محلي با فضاپيماي سايوز به طرف ايستگاه فضايي بينالمللي پرواز كرد. پهلوگيري فضاپيما با ايستگاه فضايي در 3 اكتبر به آرامي و با موفقيت انجام شد.
وي خاطرهانگيزترين موضوع در سفر چند روزهاش را، شناوري در اطراف ايستگاه فضايي و تماشاي منظره زمين عنوان كرد. به عقيده او لحظه كنده شدن از زمين نيز، زماني كه راكت از زمين جدا ميشود، لحظه بسيار هيجان انگيزي بوده است. در طول اقامت در ايستگاه فضايي السن تجارب سفرش را با دانشآموزان از طريق برنامه راديويي در ميان ميگذاشت. او سرانجام در 10ام اكتبر و پس از اقامتی ده روزه در فضا، به زمين بازگشت. گرگوري السن با انجام اين سفر عنوان سومین گردشگر فضايي را به دست آورد. السن نيز مانند دو گردشگر قبلي پيش از پرواز به ايستگاه بین المللی فضايي براي کسب آمادگي به منظور انجام چنین سفر پر مخاطره ای، تن به آموزشها و تمرینات سخت و فشرده سازمان فضایی روسیه داد. تمرینات مانند دو فضاگرد قبلی در شهرک ستارگان، جایی نزدیک مسکو، انجام میشد. |
. . . . . . . . . . . . . . . . . . .
تاکنون، سفر هر سه گردشگر فضایی را شركت توریستی ماجراجوييهاي فضايي که دفتر آن درآرلينگتون، ايالت ويرجينياي آمریکا قرار دارد ترتيب داده است. بیشک هزینه، وقت و تلاشی که این انسانهای بیباک در راه گردشگری فضایی صرف کردهاند زمینهساز پیشرفتهای چشمگیر و روشنیبخش راه تاریک آینده تجاریسازی فضا خواهد بود. انتظار میرود با ورود بخش خصوصی به فضا و تجاریسازی فعالیتهای فضایی، انگیزه و شرایط بهتری برای دستیابی به فضا ایجاد شود.
انوشه انصاری که تا چند روز آینده به عنوان چهارمین فضاگرد راهی مدار زمین و ایستگاه بینالمللی فضایی خواهد شد، در مصاحبهای شرایط خاص این گونه سفرها را چنین عنوان کرده است که: "سفر به فضا مانند سایر سفرهایی که تجربه کردهایم نیست. شما اگر بخواهید برای تعطیلات خود برنامهای بریزید با یک آژانس مسافرتی تماس میگیرید و با پرداخت هزینههای مربوط به آن و بستن چمدانهایتان راهی سفری به هر جای روی زمین میشوید. اما یک توریست فضایی علاوه بر هماهنگیهای بسیار و پرداخت هزینههای سرسامآور مجبور به طی 6 ماه دوره و آموزش بسیار فشرده و سختی است که بدون آن، انجام چنین سفری مقدور نمیباشد."
انوشه انصاری نیز مانند سه گردشگر فضایی قبل از خود، از بایکنور قزاقستان و در حالی که سوار بر کپسول معروف فضایی سایوز است راهی ایستگاه بین المللی فضایی میشود. "دانش فضایی" سفری امن و دور از خطر برای نخستین فضانورد ایرانی آرزو میکند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه گردشگری فضایی، مراجعه فرمایید به:
... شرکت ماجراجوییهای فضایی
... انجمن گردشگری فضایی
... بنیاد جایزه ایکس
... كپسول فضایی سايوز
... وب سایت انوشه انصاری
... فرودگاه فضايي، تحقق يك رؤيا
. لیلا خلج زاده، پژوهشگر علوم و فناوری فضایی .