این مطلب تا کنون 3511 بار خوانده شده است
یکشنبه، 15 بهمن 1385 | به زمين بازگردید، مأموریت انجام نشدنی است! |
| |
 | برنامههای فضایی اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز همانطور که خصلت هر برنامه و مأموریت پیچیده و مشکلی است، گاهی با شکست همراه میشده است. اما بازیگران عرصه سیاست هیچگاه شکست را قبول ندارند. داستانی که در ادامه خواهید خواند پرده از یکی دیگر از رازهای برنامههای فضایی شوروی سابق برخواهد داشت. |
|
The Soyuz-15 mission The second crew, was made of commander Genadi Sarafanov and flight engineer Lev Demin, and was launched to the OPS-2 onboard the Soyuz-15 spacecraft on August 26, 1974. However during the approach to the station, problems with the rendezvous system onboard the Soyuz, forced officials to cancel the docking attempt.The Soyuz-15 returned to Earth after a two-day flight, and was forced to land under night conditions. Typically for the period, official sources reported only that the Soyuz-15 crew "tested various rendezvous modes during its mission." Two decades later, the official history of RKK Energia reavealed that when the Soyuz-15 reached a distance of 300-meter from the station, the Igla ("Needle") rendezvous system, failed to switch to the final-approach mode and instead started implementing a sequence, which would be normally executed at a range of three kilometers from the station. On commands from the Igla, the Soyuz fired its engines, accelerating itself in the direction of the station. The relative speed of the Soyuz-15 and OPS-2 reached 72 kilometers per hour. Due to the fact that at a 20-kilometer distance, the rendevous system tolerated deviation of the spacecraft from its target, the Soyuz-15 zoomed by the station at a distance of 40 meters.As the crew failed to realize the problem (and to shut down the Igla), the rendezvous system attempted to re-acquire radio-contact with the target and sent the Soyuz-15 to the station two more times, again narrowly avoiding a deadly collision. By the time, ground control commanded the deactivation of the Igla, the crew only had enough propellant for the descent back to Earth.
پرواز سايوز-15 از همان آغاز با نحسي مواجه بود. طبق سنت پرواز ميبايست کیهاننورداني در سفر بعدي شرکت کنند که اعضاي جانشین گروه قبلي بودند. اما مسئولين فضايي شوروي تصميم گرفتند به جاي وولينف و ژولوبف، يعني گروه ذخيره سايوز14، با ناو کيهاني سايوز-15 دو نفر ديگر يعني سارافانف و ديومين آموزش برای پروازرا ادامه دهند و دونفری که اعضاي جانشین پرواز سايوز-14 بودند دراين مأموريت همچنان به عنوان ذخيره بمانند. اين اطلاعات زماني به آنها دادند که سفر کيهاننوردان سايوز-14 در حال پايان بود. | 
|
مسئولين به ژولوبف و وولينف گفتند از آنهادر ايستگاه قويتر بعدي استفاده شود و آنان به دليل بالابودن دانش و توانايي، بايد ايستگاه فضايي بعدي را راهاندازي کنند. گفتن «ايستگاه جديد» راحت است اما تا پرتاب آن دو سال باقي بود. وولينف که از سال 1969 در انتظار سفر بعدي روزشماري کرده بود، از اين قضيه خيلي ناراحت شد و به حالت قهر به مرخصي رفت.
کميسيون دولتي تصميم گرفت زودوف و روژدستونسکي به عنوان اعضاي ذخيره سارافانف و ديومين ايفاي نقش کنند. وولينف و ژولوبف به عنوان ذخيره دوم اعلام شدند اما آنها حتي در زمان پرتاب سايوز-15، به بايکونور هم نرفتند.
در ساعت 19:58 روز 26 اوت 1974 يک موشک سايوز، سکوي پرتاب شماره 1 پايگاه پرتاب هاي فضايي بايکونور را ترک گفت تا "گنادي سارافانف" و "لو دمين" را به مدار زمين برساند. با توجه به استقرار ايستگاه مداري سالوت -3 در ژوئنهمان سال و کار گروه کيهان نوردان سايوز-14 در اين ايستگاه، انتظار ميرفت که کيهان نوردان سايوز-15 نيز مأموريت مشابهي را به انجام رسانند. بر خلاف انتظار کارشناسانی که منتظر اعلام چنين خبری بودند، در ساعت 08:00 روز 28 اوت، خبرگزاري رسمي شوروي، تاس گزارش داد « ... در دومين روز سفر، سارافانف و ديومين آزمايشهايي را در جهت ارتقای روشهاي گوناگون پرواز و افزایش تواناییهای فنی خود به انجام رساندند. در جريان این مانورها،کپسول فضایی سايوز-15 آنها، ایستگاه فضایی سالوت -3 را به طور مکرر رديابي کرد و درستی عمل تمام دستگاههاي ناو کهمربوط به گامهاي مختلف رديابي ايستگاه فضايي بود با دقتمورد بررسي قرار گرفت...»
اين اطلاعيه طوري تنظيم شده بود که مشخص نميشد هدف از پرتاب تنها "رديابي" و تمرين عمليات مربوطه بوده است يا "اتصال" به ايستگاه مداري. اما کارشناسانمیدانستند که سايوز-15 در انجام مأموريت خود دچار مشکل شده است.
سايوز-15 از نوع جديد ناوهاي فضایی سايوز بود که باتري خورشيدي نداشت. با توجه به اين مطلب، کیهاننوردان يا بايد سریع به ايستگاه مداري متصل ميشدند و یا بعد از 2 روز پرواز به زمین باز میگشتند. اين محدوديت انرژي، اجازه پرواز طولاني تر از 60 ساعت را به آنها نميداد.
اما واقعيت ماجرا چه بود؟ پرتاب ناو با موفقيت انجام شد. تقريباً بعد از يک شبانه روز پرواز، ناو در نزديکي ايستگاه قرار گرفت. سامانه رديابي و اتصال خودکار « ایگلا» شروع به کار کرد اما در اينجا اتفاق ناگواري افتاد:ايگلا فاصله 350 متري تا ايستگاه را اشتباهاً 20 کيلومتر محاسبه کرد و فرمان سرعت گرفتن را به موتورها داد. در نخستين لحظهها کیهاننوردان متوجه اشتباه دستگاه خودکار نشدند در نتيجه ناو با سرعت 20 متر در ثانيه به ایستگاه نزدیک میشد. خوشبختانه به دليل مشکل دستگاه رديابي، ناو و ايستگاه در يک خط نبودند و 40 متر با هم فاصله داشتند. به اين ترتيب ناو از کنار ايستگاه گذشت. چنانچه اين اشتباه رخ نميداد ناو کيهاني با سرعت زيادي به ايستگاه فضايي برخورد ميکرد. کیهاننوردان متوجه فضيه نشدند اما مرکز هدايت زمين فهميد که سامانه ايگلا درست کارش را انجام نداده و دستگاه هدايت خودکار را از فعاليت انداخت. در طراحي سايوز، نوع کمکي يا جانشين براي "ايگلا" پيشبيني نشده بود.
کیهاننوردان بعد از اين شکست اعلام آمادگي کردند که کار را با سامانه دستي ادامه دهند و ناو خود را به ايستگاه مداري متصل سازند اما پايين آمدن ميزان سوخت ناو باعث گرديد که مسئولين مرکز هدايت پرواز به کيهان نوردان دستور دهند به کار خود در فضا خاتمه دهند و دستگاه هاي هدايت ناو را در وضعيت بازگشت فوري قرار دهند. سارافانف و ديومين مجبور شدند در شرايط اضطراري به زمين باز گردند.
سايوز-15 سرانجام در شبانگاه 28 اوت مسير فرود را در پيش گرفت و در ساعت 20:10 روز 28 اوت در استپهای قزاقستان بر زمين نشست. در منطقه باران ميباريد، اين دومین فرود شبانگاهي يک ناو کيهاني در تاريخ کیهاننوردي شوروي بود. جالب آن که روز بعد روزنامهها نوشتند که کیهاننوردان با موفقيت کار خود را به اتمام رسانده و به زمين بازگشتند !
براي بررسي دلايل حادثه کميسيوني به رياست چرنوکف تشکيل شد. سازندگان سامانه الحاق، کیهاننوردان را مقصر مي دانستند و معتقد بودند آنان بايد با هوشياري بيشتري به اطلاعات توجه ميکردند و دستگاه نزديک شدن را خاموش ميکردند.
روششناسان مرکز آموزش پرواز از کیهاننوردان دفاع ميکردند و ميگفتند درباره چنين وضعيتي به آنها اطلاعات نداده بوديد. کميسيون دولتي سرانجام به اين نتيجه رسيد که سامانه «ايگلا» بايد تصحيح و بازسازي شود.
گنادي سارافانف و لو دمين ديگر هيچگاه به فضا سفر نکردند.
. سيروس برزو، روزنامهنگار علمي و پژوهشگر تاريخ فضانوردي .
. ... ... ... ... ... ... ... .
براي کسب اطلاعات بيشتر در مورد اين سفر، پيوندهای زير را ببينيد:
... کپسول فضایی سایوز
... مشخصات مأموریت سایوز 15
... سالوت-3، اقامتگاهی در فضا
... ایگلا، سیستم راديویی ملاقات در فضا و الحاق
خواندن ماجراهای زیر را نیز به شما توصیه میکنیم:
... فضانوردی که غرور، او را روتوش کرد!!
... يك داستان : اولين تصوير ارسالي از مريخ چگونه بازيابي شد