دانش فضایی

دانش فضایی

صفحه نخست . مقاله‌های علمی . تاریخچه سفر به فضا . ماهواره اسپوتنیک۱ و نقش آن در هفته جهانی فضا

 

جمعه, ۳۱ شهریور ۱۳۹۶

این مطلب تا کنون ۱۰۶۳۲ بار خوانده شده است

دوشنبه، ۱۵ آبان ۱۳۸۵

ماهواره اسپوتنیک۱ و نقش آن در هفته جهانی فضا

 
ماهواره اسپوتنیک۱ و نقش آن در هفته جهانی فضا

اسپوتنیک-1 (Sputnik-1) اولین ساخته دست بشر بود که كه در چهارم اکتبر سال ۱۹۵۷ توسط دانشمندان و متخصصان کشور اتحاد جماهیر شوروی سابق در مدار قرار گرفت. اين واقعه غرب را در حیرت فرو برد، شعله‌های کم فروغ جنگ سرد را برافروخت و باعث کليد خوردن مسابقه‌ای بی‌سابقه برای تسخیر فضا میان دو ابرقدرت آن زمان –ایالات متحده آمریكا و اتحاد جماهیر شوروی سابق- گردید که تا آخرین لحظات عمر سیاسی اتحاد جماهیر شوروی ادامه داشت.

 

نمای باز شده اسپوتنیک-1
نمای باز شده اسپوتنیک۱

اسپوتنیک-۱ (Sputnik-1) اولین ساخته دست بشر بود که که در چهارم کتبر ۱۹۵۷ در مدار قرار گرفت. این واقعه غرب را در حیرت فرو برد، شعله‌های کم فروغ جنگ سرد را برافروخت و باعث کلید خوردن  مسابقه‌ای بی‌سابقه برای تسخیر فضا  میان دو ابرقدرت آن زمان –آمریکا و شوروی- گردید که تا آخرین لحظات عمر سیاسی اتحاد جماهیر شوروی ادامه داشت.

به واسطه تأثیرهای علمی، سیاسی و اجتماعی این ماهواره کوچک بر تحولات زمان خویش و وقایع بعد از آن، تاریخ پرتاب این ماهواره آغازین روز هفته‌ای انتخاب شده است که به فضا و فضانوردی اختصاص دارد. هفته جهانی فضا برای نخستین بار در سال ۱۹۹۹ توسط مجمع عمومی سازمان ملل تعیین شد. این سازمان چهارم تا دهم اکتبر (۱۲- ۱۸ مهرماه) هر سال را با هدف بزرگداشت نقش علوم و فناوری‌های فضایی در بهبود زندگی بشر و ترغیب مردم و به خصوص جوانان به تفکر در زمینه فعالیت های فضایی بشر و تأثیرات آن بر رفاه جامعه امروزی، هفته جهانی فضا نامیده است. روزهای شروع و پایانی هفته فضا، سالگرد دو دستاورد بزرگ بشر در ورود به عرصه فضا هستند: 

  • چهارم اکتبر ۱۹۵۷، همانطور که اشاره شد روزی است که اولین ماهواره مصنوعی ساخت بشر به فضا پرتاب شد و به این ترتیب راه اکتشاف در فضا پیش روی بشر گشوده گردید.

  • دهم اکتبر ۱۹۶۷ تاریخ تصویب پیمان جهانی اصول حاکم بر فعالیت‌های کشورها در اکتشاف و استفاده صلح‌جویانه از فضا (شامل ماه و سیارات) است.

اسپوتنیک-۱، کره‌ای آلومینیومی به قطر ۵۸ سانتیمتر بود که حدود ۸۴ کیلوگرم وزن داشت. چهار آنتن دو و نیم متری که به سطح خارجی ماهواره وصل شده بودند، اطلاعاتی از چگالی یونهای یونوسفر، فشار هوا و دمای محیط را به شکل بیپ‌هایی با فواصل زمانی خاص و در دو موج رادیویی ۲۰ و ۴۰ مگاهرتز به زمین ارسال می‌کردند.  سه هفته پس از تزریق این ماهواره در مدار، باطریهای شیمیایی آن تخلیه شدند و ماهواره از کار افتاد.

نحوه قرارگیری اسپوتنیک1 در قسمت فوقانی موشک حامل

این ماهواره در مداری بیضوی با ارتفاع اوج ۹۳۹ کیلومتر، حضیض ۲۱۵ کیلومتر و زاویه مِیل حدود ۶۵ درجه، چرخش خود را به دور زمین آغاز کرد ولی به‌دلیل اثرات جو زمین روز به روز از ارتفاع مداری آن کاسته می‌شد به گونه‌ای که در نهم دسامبر، یعنی تنها ۳۵ روز بعد از تزریق در مدار، ارتفاع اوج آن به ۶۰۰ کیلومتر رسیده بود.

این اثرات بازدارنده که در علم ایرودینامیک، پسا نامیده می‌شوند در نهایت باعث شد که ماهواره در چهارم ژانویه ۱۹۵۸ یعنی سه ماه بعد از پرتاب، به زمین سقوط نماید.

اسپوتنیک-۱ توسط مدل تغییر یافته‌ای از موشک قاره‌پیمای بالستیک آر-۷ R7 که به منظور حمل کلاهک هسته‌ای طراحی شده بود، در مدار قرار گرفت. به منظور اطمینان از صحت پرتابهای اتمی، ضرایب اطمینان این موشک به قدری بالا در نظر گرفته شده بود که بعدها وقتی وزن محموله‌های فضایی ده‌ها بار افزایش یافت، هیچ احتیاجی به بازنگری در طراحی بدنه مراحل تحتانی حس نشد.

 موشک حامل R7 در حال پرتاب برای تزریق اولین دست‌ساخته بشر در مدار
موشک فضایی آر-۷ (R7) در حال پرتاب برای تزریق اولین دست‌ساخته بشر در مدار

این موشک حامل نیز مانند محموله ارزشمند خود، در مدار قرار گرفته بود. بزرگی سطح جانبی موشک باعث شده بود که همانند جرم درخشان و پرنوری در آسمان رؤیت شود.  موشک مزبور در سوم ژانویه ۱۹۵۸ به زمین سقوط کرد و در هنگام سقوط کاملاً سوخت و از بین رفت.

اسپوتنیک-۱ که تقریباً هر یک ساعت و نیم٬ یک بار زمین را دور می‌زد، طی مدتی که در مدار قرار داشت، حدود ۱۴۰۰ بار زمین را دور زد و در مجموع چیزی بیش از ۷۰ میلیون کیلومتر را طی نمود.

 رد روشن اسپوتنیک-1 در آسمان
رد روشن اسپوتنیک-۱ در آسمان

دانش فضایی در همین رابطه مطالعه مطالب زیر را نیز به خوانندگان خود توصیه می‌نماید:
     ...
اسپوتنیک۱ و مسابقه فضایی
     ...
هفته جهانی فضا
     ... مکانیک مدارهای فضایی
     ... حیوانات در فضا
     ... کاوشهای فضایی شوروی سابق در قمر زمین، ماه
 

. شهرام یزدان‌پناه، پژوهشگر و مدرس دانش و فناوری فضایی  .

شهرام یزدان‌پناه   تاریخچه سفر به فضا   ماهواره   اسپوتنیک   هفته جهانی فضا   اتحاد جماهیر شوروی سابق در فضا   اسپوتنیک۱   نخستین‌ها در فضا   

کلیدواژه‌ها:

ارسال به بالاترین  ارسال به دنباله  ارسال به فیس‌بوک  ارسال به دلیشز  ارسال به گوگل بوکمارک  ارسال به گوگل باز  ارسال به کلوب دات کام  


آخرین مطالب منتشر شده در دانش فضایی

چند مطلب تصادفی از دانش فضایی

نظر شما چیست؟                         
 
*  نام و نام خانوادگی
*  پست الکترونیک
(نمایش داده نخواهد شد)
آدرس وبگاه

دانش فضایی همواره آماده پاسخگویی به پرسش‌های شما درباره مقالات منتشر شده٬ است .

شما همچنین می‌توانید با استفاده از این فرم اطلاعات تکمیلی خود را درباره این مطلب با سایر خوانندگان دانش فضایی به اشتراک بگذارید.

 

صفحه نخست

رویدادهای فضایی

مقاله‌های علمی

مراكز فضایی دنیا

اینترنت و فضا

ارتباط با ما

درباره دانش فضایی

انوشه انصاری

ایران در فضا

رادیو دانش فضایی

تلویزیون دانش فضایی



آخرین مطلب:

 

RSS Feed

با عضو شدن در لیست علاقمندان دانش فضایی، اولین کسی باشید که مطالب این وب‌سایت را می‌خوانید٬ می‌بینید یا می‌شنوید:

::  عضو شوید  ::


دوست دانش فضایی شوید

فیدبرنر دانش فضایی دانش فضایی در توییتر دانش فضایی در فیس‌بوک دانش فضایی در فرندفا دانش فضایی در پیغامک 

تبلیغات
موسسه طبیعت آسمان شب٬ فروشنده انواع تلسکوپ و دوربین دوچشمی٬ میکروسکوپ٬ لوازم عکاسی٬ سه پایه و مقر٬٬ کتاب و پوستر و طراح و سازنده انواع رصدخانه و آسمان نما
خرید و فروش انواع تلسکوپ
 

 

معرفی یک کتاب فضایی
معاهدات و اصول فضای ماورای جو سازمان ملل متحد
معاهدات و اصول ماورای جو سازمان ملل متحد

 

دانشنامه فضایی٬ سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
پارس اسکای

آویا٬ پایگاه اطلاع‌رسانی هوافضای ایران

نظر خود را درباره دانش فضایی به آلکسا بگویید

قطار وبگردی

ايروشاپ٬ اولين فروشگاه اينترنتي تخصصي مهندسي هوافضا

پرسش و پاسخ‌های کانوت

صفحه نخست   .  درباره دانش فضایی   .  نقشه سايت   .  تماس با دانش فضایی  انوشه انصاری٬ بانوی ایرانی در فضا

 برداشت از مطالب وب‌سايت   دانش فضایی  به شرط ذكر منبع و ايجاد لينك به صفحه مطلب مورد نظر،  آزاد است