دانش فضایی

دانش فضایی

صفحه نخست . مقاله‌های علمی . تاریخچه سفر به فضا . پرزیدنتی که ماه را فتح کرد

 

پنجشنبه, ۲ آذر ۱۳۹۶

این مطلب تا کنون ۲۸۹۴۳ بار خوانده شده است

دوشنبه، ۹ خرداد ۱۳۹۰

پرزیدنتی که ماه را فتح کرد

 
پرزیدنتی که ماه را فتح کرد

پنجاه سال پیش در چنین روزهایی حدود شش هفته از پرواز تاریخی یوری گاگارین گذشته بود و جامعه آمریکایی سرخورده از شکستی جانانه به دنبال کاری سترگ و عظیم بود تا حس برتری‌جویانه خود را ارضاء نماید. همین موضوع باعث شد تا جان اف کندی٬ پرزیدنت وقت ایالات متحده آمریکا در ۲۵ می ۱۹۶۱ راهی کنگره این کشور شود تا نمایندگان ملت آمریکا را برای گشاده‌دستی و ولخرجی در پروژه‌ای آنقدر بزرگ که دیگر کسی را میل رقابت با آن نباشد٬ ترغیب کند.

 

این روزها و با توجه به بازنشستگی شاتل‌های فضایی در آینده خیلی نزدیک٬ به نظر می‌رسد ناسا٬ سازمان هوا و فضانوردی ملی ایالات متحده آمریکا٬ یک بار دیگر درحال برنامه‌ریزی برای تولید راکت‌های فضایی غول‌پیکری است که قادر به ارسال انسان به ماورای مدارهای کم‌ارتفاع اطراف زمین باشند. جدی شدن ‌تحقیقات درباره مریخ٬ سیاره سرخ همسایه زمین و یا آنگونه که ایرانیان آن را می‌نامیدند٬ سیاره بهرام٬ پروژه مارس۵۰۰ و آخرین پرواز فضایی شاتل ایندیور که تصور می‌شود شاید آخرین پرواز شاتل‌های فضایی نیز باشد٬ همگی خبر از یک رویداد بزرگ دارند. رویداد بزرگی که ذهن‌ها را به سمت عظیم‌ترین پروزه فضایی نوع بشر هدایت می‌کند. تقارن این موضوع با سالروز آغاز یکی از مهمترین٬ تأثیرگذارترین و بلندپروازانه‌ترین پروژه‌های فضایی بشر٬ دانش فضایی را بر آن داشت تا نگاهی اجمالی بر شکل‌گیری طرح آپولو بیاندازد. مأموریت‌های چندگانه‌ای که در نهایت پای نوع بشر را به سطح جرم فضایی دیگری غیر از زمین رساند.
 

پرزیدنتی که ماه را فتح کردپرزیدنتی که ماه را فتح کرد
 

پنجاه سال پیش در چنین روزهایی حدود شش هفته از پرواز تاریخی یوری گاگارین گذشته بود و جامعه آمریکایی سرخورده از شکستی جانانه به دنبال کاری سترگ و عظیم بود تا حس برتری‌جویانه خود را ارضاء نماید. شکست از رفقای روسی به طرز فجیعی دموکرات‌ها را که در آن روزها کنترل دولت را به تازگی در دست گرفته بودند٬ تحت فشار قرار داده بود.

سخنرانی تاریخی جان اف کندی در کنگره آمریکا درباره سفر آمریکاییان به ماه تاپایان دهه ۶۰
سخنرانی تاریخی جان اف کندی در کنگره آمریکا درباره سفر آمریکاییان به ماه تاپایان دهه ۶۰

همین موضوع باعث شد تا جان اف کندی٬ پرزیدنت وقت ایالات متحده آمریکا در ۲۵ می ۱۹۶۱ راهی کنگره این کشور شود تا نمایندگان ملت آمریکا را برای گشاده‌دستی و ولخرجی در پروژه‌ای آنقدر بزرگ که دیگر کسی را میل رقابت با آن نباشد٬ ترغیب کند.

سخنرانی تاریخی پرزیدنت کندی در کنگره آمریکا که نیازهای ملی فوری نامیده شد٬ دریچه جدیدی به روی بشریت گشود که میوه آن در کمتر از ۱۰ سال بعد رسیده و خوش عطر و بو شده بود٬ وقتی برای نخستین بار بشری از سیاره زمین٬ رد پای خود را برای همیشه بر سطح ماه باقی گذاشت.


اجازه دهید قدری زمان را به عقب برگردانیم به چهارم اکتبر ۱۹۵۷ زمانی که رقیب اصلی ایالات متحده آمریکا در بازی کودکانه‌ای که جنگ سرد نامیده می‌شد برگ برنده‌ای رو کرد که بازی را به نفع او برمی‌گرداند. بیپ‌های منظم و قطع‌نشدنی اسپوتنیک۱٬ اولین ماهواره دنیا٬ جهان را وارد عرصه جدیدی نمود و خواب از چشمان ابرقدرت غربی ربود. آمریکایی‌ها که به نوعی خود را برادر بزرگتر دنیای غرب می‌دانستند با این قدم بزرگ شوروی‌ها به شدت تحقیر شده بودند. اما هنوز چشم از ضربه نخست باز نکرده بودند که روس‌ها ضربات بعدی را محکمتر وارد کردند. اولین موجود زنده زمینی در فضا که سگی به نام لایکا بود و بعداْ اولین انسان را نیز روس‌ها به فضا فرستادند. افتخار ارسال اولین بانوی فضانورد دنیا را نیز آنها کسب کردند. اولین کشف علمی در فضا٬ اولین سفر بین سیاره‌ای٬ اولین کاوشگر فضایی به مقصد ماه و مریخ و زهره٬ اولین تصویر از سمت به اصطلاح تاریک ماه و اولین و تنها تصویر ارسالی از سطح سیاره ناهید (زهره) و ... همچنان لیست افتخارات رفقا در کاخ کرملین پر تعدادتر و فشارهای سیاسی و اجتماعی بر کابوهای کلبه عموسام فزونی می‌یافت. آمریکاییها باید کاری می کردند تا این تحقیر روزافزون جایی متوقف می‌شد.

اسپوتنیک-۱٬ اولین ماهواره بشر در فضا
اسپوتنیک-۱٬ اولین ماهواره بشر در فضا


اما داستان اصلی ما از روزهای پایانی سال ۱۹۶۰ زمانی که جان اف کندی به عنوان سی و پنجمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا قسم یاد کرد آغاز می‌شود. کندی که با شعار برتری موشکی و فضایی نسبت به رقیب اصلی جنگ سرد قدم به رقابت‌های انتخاباتی گذاشته بود تنها پس از چند ماه از تحویل گرفتن اتاق خود در کاخ سفید با خبر ویران کننده پرواز مداری یوری گاگارین نخستین فضانورد دنیا روبرو شد. کندی یادداشتی برای معاون خود لیندون بی جانسون نوشت و در آن از وی خواست که وضعیت ایالات متحده آمریکا را در زمینه تکنولوژی فضایی بررسی نماید و طرحی برای برتری این کشور در دسترسی به فضا ارائه کند. یک هفته‌ای طول کشید تا جانسون پاسخ خود را به پرزیدنت ایالات متحده آمریکا بنویسد. پاسخی که سرنوشت فعالیت‌های فضایی بشر را به شدت دگرگون کرد. در آن نامه جانسون قید کرده است: سفر سرنشین‌دار به ماه آنقدر بزرگ و دست‌نیافتنی است که بتواند سالها آمریکا را در حاشیه امنیت برتری در صنعت فضایی دنیا قرار دهد.

پرواز مداری و پرواز زیر مداری

 در مهندسی فضایی ما با دو اصطلاح پرواز مداری و پرواز زیرمداری مواجه هستیم. به هر محموله‌ای که بتواند از مرزهای فضا، یعنی ارتفاع ۱۰۰ کیلومتر از سطح دریا (خط کارمن)، فراتر رود، محموله‌ی فضایی گویند.  پرواز محموله فضایی که قادر به دستیابی به سرعت مداری باشد را پرواز مداری می‌نامند و این بدان معنی است که محموله فضایی از نظر تئوری تا ابد به دور زمین خواهد چرخید و سقوط نخواهد کرد. اما در پروازهای زیر مداری محموله تقریباً به صورت عمودی پرتاب می‌شود و پس از رسیدن به نقطه‌ی اوج مانند یک سنگ سقوط خواهد کرد.
 

پرواز مداری و پرواز زیر مداری

کمی بعد و پس از مذاکرات و مشورت‌های مفصل با کارشناسان و خبرگان و تنها کمی بیش از یک ماه پس از سفر تاریخی یوری گاگارین به فضا، رئیس جمهور وقت ایالات متحده آمریکا٬ حمایت قاطع خود را از پروژه‌ای آنقدر عظیم و مشکل که از نظر او برتری آمریکا را در سفر به فضا اثبات نماید اعلام نمود و از نمایندگان کنگره درخواست کرد تا با طرح او برای سفر سرنشین‌دار به ماه موافقت نمایند.

کار عظیم پروژه سفر به ماه اکنون رسما آغاز شده بود و طبق وعده کندی می‌بایستی تا قبل از سال ۱۹۷۰ تحقق می‌یافت.در آن زمان ناسا تنها توانسته بود آلن شپرد را از طریق پرواز زیر مداری به فضا بفرستد و فناوری فضایی آنها برای ارسال فضانوردی به مانند یوری گاگارین که سفر به فضا را از طریق یک پرواز مداری تجربه کرده بود بسیار عقب‌افتاده محسوب می‌شد.

نخست وزیر وقت اتحاد جماهیر شوروی پرواز فضایی آلن شپرد نخستین فضانورد آمریکایی را در مقایسه با پرواز مداری یوری گاگارین به پرش یک کک تشبیه کرده بود. حتی کارمندان و مهندسان ناسا نیز در آن زمان به آرزوی بلندپروازانه رئیس جمهور کشورشان با دیده تردید می‌نگریستند. اما داشتن هدف بزرگ خود همیشه راه‌گشا است.

کنگره آمریکا با بودجه ۲۵ میلیارد دلاری ناسا موافقت کرد و بدینسان جنبش ملی بزرگی به راه افتاد تا آرزوی برتری‌جویانه یک ملت برآورده شود. در اوج این فعالیتها حدود ۴۰۰ هزار نفر به طور مستقیم و غیر مستقیم در استخدام ناسا بودند و ۲۰ هزار شرکت، دانشگاه، مرکز تحقیقاتی و واحد صنعتی مختلف برای ناسا کار می‌کردند.

در دوازدهم سپتامبر ۱۹۶۲ جان اف کندی در نطقی تاریخی در دانشگاه رایس رسما استراتژی فضایی ایالات متحده آمریکا برای ارسال و بازگرداندن فضانورد به ماه تا پایان دهه 60 را ارائه نمود. در آن نطق مهیج جمله‌ای تاثیرگذار وجود دارد که می‌گوید:

ما انتخاب کردیم که تا پایان این دهه به ماه سفر کنیم و کارهای مهم دیگری انجام دهیم نه به این خاطر که آنها اهدافی سهل‌الوصول هستند بلکه اتفاقا به این دلیل که این اهداف بسیار سخت می‌باشند.

حدود یک ماه بعد او در دیدار خود با جیمز وب رئیس وقت ناسا گفته است که:

سفر به ماه از نقطه نظر سیاسی و سیاست بین‌المللی بسیار حائز اهمیت است وگرنه در شرایط عادی ما نمی‌بایستی چنین حجم عظیمی از پول را خرج سفر به فضا کنیم. من شخصا زیاد به فضا علاقه‌مند نیستم البته که فضا خوب است و ما بهتر است بدانیم آن بالا چه خبر است ما آماده هستیم که مبالغ معقولی را در این باره خرج کنیم اما اکنون ما بودجه فوق‌العاده‌ای برای این طرح در نظر گرفته‌ایم و همه طرح‌های داخلی خود را فدای این ایده بزرگ نموده‌ایم. از نظر من تنها دلیل منطقی این کار این است که به آنها (شوروی‌ها) نشان دهیم که هرچند ما سفر به فضا را چند قدمی پشت سر آنها آغاز کرده‌ایم اما به یاری خدا از آنها سبقت خواهیم گرفت.
 

آرزوی جان اف کندی سرانجام در ۲۰ جولای ۱۹۶۹ زمانی که نیل آرمسترانگ از ماه‌نشین ایگل خود فرود آمد و بر سطح ماه قدم گذاشت٬ به حقیقت پیوست. بی‌شک این قدم کوچک نیل آرمسترانگ و فضانورد همراهش باز آلدرین٬ گامی بزرگ برای بشریت بود که آینده جهان را به شدت تحت تاثیر خود قرار داد.

قدم زدن بر ماه٬ آرزویی که محقق شد

بسیاری لحظه‌ی تاریخی قدم گذاشتن نیل آرمسترانگ بر سطح ماه را در ۲۰ام جولای ۱۹۶۹ زمان پایان مسابقه‌ی فضایی می‌دانند که با برتری آمریکا در آخرین و مشکل‌ترین مرحله این مسابقه توأم بود. اما برخی نیز با به رخ کشیدن توانایی‌ها و جلوداری چند ساله‌ی شوروی، این کشور را پیروز سر به زیر و آرام این چشم و هم‌چشمی فضایی می‌دانند.

به نظر می رسد که نوع بشر امروز درحال طراحی آینده فضایی خود است. درخبرها مطالب زیادی درباره شبیه‌سازی زندگی در مریخ٬ بهره‌برداری از فضا٬ ایستگاه‌هایی ساخته شده بر خرده‌سیارک‌ها٬ نگاه به اقمار مشتری و زحل (سیاره کیوان) و حتی فراتر از آنها کاوش اجرام سماوی واقع در مرز‌های منظومه شمسی و جستجو برای یافتن سیارات فراخورشیدی و در نهایت اسکن دقیق کیهان برای یافتن همدمی دیگر در بی‌کران آسمان‌ها می‌خوانیم و می‌شنویم. هیچ حدو مرزی برای کاوش‌های فضایی امروزه بشر نمی توان قائل شد. از کاوش سطح سیاره زمین توسط ماهواره‌ها تا جستجو برای یافتن موجودات هوشمند فضایی و یا کاوش حیات از نوع ابتدایی آن در سایر سیارات٬ تلاش برای  ارسال گیاه به مریخ  و مسکونی سازی این سیاره مرده٬ همه و همه نشان از یک عزم جدی و حرکتی برنامه ریزی شده دارد.

قدم نهادن بر ماه گامی کوچک بود برای نیل آرمسترانگ و جهشی بزرگ برای بشریت
قدم نهادن بر ماه گامی کوچک بود برای نیل آرمسترانگ و جهشی بزرگ برای بشریت

شکی نیست که عقب ماندن از این قافله دانایی و توانایی به منزله از دست دادن بسیاری از منافع و تصمیم‌گیری‌ها در آینده دارد. نوع بشر امروزه در لحظه‌ای تاریخی ایستاده است که کوله‌باری از اندوخته‌های علمی و فناوری راه او را هموارتر از پنجاه سال پیش کرده‌اند. حال آرزوها بزرگ‌تر و رؤیاها دست‌نیافتنی‌تر به نظر می‌رسند. بشر سودای کسب ثروت از فضا را در سر دارد و به دنیای زیر آب‌های یخزده قمر زیبای مشتری٬ اروپا٬ فکر می‌کند. بشر همچنین خود را برای زندگی طولانی مدت در مدار بین ستاره‌ای آماده می کند.

شرکت‌های خصوصی امروز آماده هستند تا دستاورد‌های پنجاه ساله بشر را درباره سفر به فضا با مبلغی که حتما روز به روز کاهش خواهد یافت در اختیار همه علاقمندان قرار دهند. خبرهای مربوط به ساخت فضاپیماهای شخصی و فرودگاه‌های فضایی مخصوص توریست‌هاروز به روز افزایش می‌یابند. بلندای آرزوها و تصورات نوع بشر را مرزی محدود نکرده است. شاید پنجاه سال بعد از طرح‌هایی سخن بر زبان آوریم که امروزه فقط در داستان‌های علمی تخیلی غیر قابل باور درباره‌اشان می‌خوانیم و می‌نویسیم. به رؤیاهایتان بال پرواز دهید. آینده مال ما است.

.  شهرام یزدان‌پناه، پژوهشگر٬ نویسنده و مدرس دانش و فناوری فضایی .


برای تهیه این مطلب از منابع زیر استفاده شده است:
       ... President Kennedy's Speech and America's Next Moonshot Moment
       ... پرزیدنتی که تصمیم گرفت ماه را فتح کند
       ... اسپوتنیک۱ و مسابقه فضایی
 

دانش فضایی مطالعه مطالب زیر را نیز به شما توصیه می‌کند:
       ... وقتی آپولو هوا کردن٬ ممکن شد (ویدئو)
       ... بازگشت از ماه یا پایان مأموریت در هالیوود؟
       ... ما به ماه رفته‌ایم٬ ما به ماه نرفته‌ایم٬ ما به ...
       ... فضا کجا است !!؟
       ... گزارش تصویری: آینده فعالیتهای فضایی بشر
       ... طوفان در ماه
       ... سلن، کاوشگر سامورایی‌ها‌ در ماه
       ... احتمال دارد نسخه اصلی فیلم فرود انسان بر ماه گم شده باشد
       ... گردشگری فضایی در گذر زمان
       ... بازگشت به ماه٬ شکست دوباره یک رؤیای چهل ساله

تاریخچه سفر به فضا   شهرام یزدان‌پناه   مسابقه فضایی   پروژه آپولو   نیل آرمسترانگ   عصر فضا   ایالات متحده آمریکا در فضا   ماه   پرواز زیر مداری   چهره‌های فضایی دنیا   

کلیدواژه‌ها:

ارسال به بالاترین  ارسال به دنباله  ارسال به فیس‌بوک  ارسال به دلیشز  ارسال به گوگل بوکمارک  ارسال به گوگل باز  ارسال به کلوب دات کام  


آخرین مطالب منتشر شده در دانش فضایی

چند مطلب تصادفی از دانش فضایی

::  ML  ::
سلام
خیلی خوبه که سایتتون دوباره راه افتاده.من همیشه میام اینجا.

ما از این همه محبت شما بی‌نهایت سپاسگزاریم.

دانش فضایی:

::  رويا صبانيا  ::
سلام
نوشته هاتون منو به دنيای كودكيم كه كتاب های بازم به من بگو چرا و داستانهای تخيلی ژول ورن برد.اميدوارم كه ما ايرانی ها نيز سهمی بزرگ در پيشرفت دانش فضایی داشته باشيم . از شما ممنون هستم.

ما هم از شما ممنونیم که رؤیاهایتان را فراموش نکرده‌اید
پیروز باشید

دانش فضایی:

::  Della  ::
I'm ipmerssed! You've managed the almost impossible.

::  بلاگچه  ::
"پرزیدنتی که ماه را فتح کرد" در بلاگچه لینک شد

نظر شما چیست؟                         
 
*  نام و نام خانوادگی
*  پست الکترونیک
(نمایش داده نخواهد شد)
آدرس وبگاه

دانش فضایی همواره آماده پاسخگویی به پرسش‌های شما درباره مقالات منتشر شده٬ است .

شما همچنین می‌توانید با استفاده از این فرم اطلاعات تکمیلی خود را درباره این مطلب با سایر خوانندگان دانش فضایی به اشتراک بگذارید.

 

صفحه نخست

رویدادهای فضایی

مقاله‌های علمی

مراكز فضایی دنیا

اینترنت و فضا

ارتباط با ما

درباره دانش فضایی

انوشه انصاری

ایران در فضا

رادیو دانش فضایی

تلویزیون دانش فضایی



آخرین مطلب:

 

RSS Feed

با عضو شدن در لیست علاقمندان دانش فضایی، اولین کسی باشید که مطالب این وب‌سایت را می‌خوانید٬ می‌بینید یا می‌شنوید:

::  عضو شوید  ::


دوست دانش فضایی شوید

فیدبرنر دانش فضایی دانش فضایی در توییتر دانش فضایی در فیس‌بوک دانش فضایی در فرندفا دانش فضایی در پیغامک 

تبلیغات
موسسه طبیعت آسمان شب٬ فروشنده انواع تلسکوپ و دوربین دوچشمی٬ میکروسکوپ٬ لوازم عکاسی٬ سه پایه و مقر٬٬ کتاب و پوستر و طراح و سازنده انواع رصدخانه و آسمان نما
خرید و فروش انواع تلسکوپ
 

 

معرفی یک کتاب فضایی
معاهدات و اصول فضای ماورای جو سازمان ملل متحد
معاهدات و اصول ماورای جو سازمان ملل متحد

 

دانشنامه فضایی٬ سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
پارس اسکای

آویا٬ پایگاه اطلاع‌رسانی هوافضای ایران

نظر خود را درباره دانش فضایی به آلکسا بگویید

قطار وبگردی

ايروشاپ٬ اولين فروشگاه اينترنتي تخصصي مهندسي هوافضا

پرسش و پاسخ‌های کانوت

صفحه نخست   .  درباره دانش فضایی   .  نقشه سايت   .  تماس با دانش فضایی  انوشه انصاری٬ بانوی ایرانی در فضا

 برداشت از مطالب وب‌سايت   دانش فضایی  به شرط ذكر منبع و ايجاد لينك به صفحه مطلب مورد نظر،  آزاد است