دانش فضایی

دانش فضایی

صفحه نخست . مقاله‌های علمی . مهندسی فضایی . ماهواره من!

 

دوشنبه, ۳ مهر ۱۳۹۶

این مطلب تا کنون ۵۷۴۶ بار خوانده شده است

سه‌شنبه، ۱۷ آبان ۱۳۹۰

ماهواره من!

 
ماهواره من!

یک دانشجوی جوان به تازگی فکری به سرش زده است که شاید بتواند آینده صنعت فضایی دنیا را دچار تحولاتی شگرف نماید. او می‌خواهد مینیاتوری‌ترین ماهواره‌های جهان را با قیمت‌هایی بی‌نهایت ارزان بسازد و برای مردم عادی کوچه و بازار به فضا بفرستد. ایا شما مایل به داشتن چنین ماهواره‌ای هستید؟

 

ماهواره من  ماهواره من   ماهواره من   ماهواره من!

تکلیف خیلی از محصولات دنیای فناوری از همان ابتدا مشخص است. آنها آمده‌اند که من و شما آنها را بخریم و ببریم خانه یا دفاتر کارمان تا به زندگی روزانه ما رفاه و راحتی بیشتری ببخشند. اما خیلی از محصولات فناورانه برای استفاده شخصی طراحی نمی‌شوند. مثلا صحبت از سینمای خانگی یا هواپیمای شخصی فقط مختص ثروتمندانی است که گاهی اوقات باید راهنمایی‌شان کرد تا پول‌های فراوانشان را چگونه هزینه کنند. تا همین ۴۰ یا ۵۰ سال پیش وقتی که صحبت از هواپیمای شخصی می‌کردی، حتما طوری نگاهت می‌کردند که انگار از سیاره دیگری آمده‌ای.

حدود ۱۰ سال پیش برای اولین بار یک دانشمند بازنشسته ناسا به نام دنیس توتو که به کار تجارت مشغول شده بود، رویای دیرینه خود برای سفر به فضا را که حاصل سال‌ها کار در بزرگ‌ترین سازمان فضایی دنیا بود، با پرداخت ۲۰ میلیون دلار به واقعیت تبدیل کرد. این اولین بار بود که یک انسان زمینی (حالا انگار صد نوع دیگر انسان می‌شناسیم!) می‌توانست از سفر فضایی خودش سخن بر زبان آورد. اما هنوز راه بسیاری مانده تا بتوان تعطیلات عید نوروز را در مدار زمین به تفریح گذراند.

همزمان عده‌ای به فکر افتادند که چرا باید مانند دنیس توتو پول بدهند به سازمان فضایی روسیه، راسکوسموس، تا سوار بر فضاپیمای سایوز بروند به ایستگاه بین‌المللی فضایی و به ازای هر حرکت اشتباهی که از طرف آنها سر می‌زد، نگران چشم نازک کردن فضانوردان حرفه‌ای باشند. آنها برای اولین بار رفتند سراغ ساخت فضاپیمای خودشان تا صنعت فضایی دنیا شاهد نقطه عطف مهم دیگری شود.

عده‌ای دور هم جمع شدند و بنیادی را تشکیل دادند به نام بنیاد جایزه اکس (X Prize) و از آن طرف هم یک بانوی میلیونر ایرانی به نام انوشه انصاری مبلغ جایزه را که ۱۰ میلیون دلار بود متقبل شد تا انگیزه کافی برای مهندسان خلاق و کارکشته ایجاد شود. هدف، ساخت اولین فضاپیمای خصوصی دنیا بود که بتواند در طول یک هفته دو بار پرواز زیر مداری انجام دهد، یعنی با سرعت برود به ارتفاعی بیش از ۱۰۰ کیلومتر که مرز بین جو زمین و فضاست و بعد دوباره به سمت زمین سقوط کند.

در روزهایی که در آن به سر می‌بریم یک اکس دیگر قصد دارد فضا را باز هم به ما نزدیکتر کند. شرکت اسپیس اکس به همین زودیها نخستین پرتابگر فضایی و  اولین کپسول فضایی بخش خصوصی را که قابلیت اتصال به ایستگاه بین‌المللی فضایی را دارد به منظور آزمایش زیرسیستمهای متنوع آن به فضا پرتاب خواهد کرد. اسپیس اکس طرح‌های بلندپروازانه بسیار دیگری نیز دارد. آنها می‌خواهند تور ویژه گردشگری به مقصد ماه و مریخ را نیز در دهه‌های آینده اجرا کنند.

انوشه انصاری
انوشه انصاری

تازه این بخش جدی ماجرا است. در گوشه‌ای دیگر از سیاره زمین و در کشور کوچکی به نام دانمارک دو دوست خیال‌پرداز که همیشه آرزوی سفر به فضا داشته‌اند خودشان دست به کار شده‌اند و دارند در انباری خانه‌اشان! (واقعیتش این است که اینجای کار را یک کمی اغراق کردم٬ کارگاه آنها همچین انباری خانه هم نیست) موشک فضایی خانگی خود را با دست خالی می‌سازند. خب واقعا به نظر می‌رسد که اگر پول کافی داشته باشید تا چند دهه آینده بتوانید یکی از این فضاپیماها را بخرید و به همراه خانواده از یک فرودگاه فضایی نزدیک محل زندگیتان یا حتی شاید حیاط پشتی خانه‌تان راهی فضا شوید. سفر به خیر!

تا اینجای کار همه صحبت‌هایمان درباره سفرهای فضایی بود که انتظار می‌رود تا چند سال آینده آنقدر ارزان شوند که در دسترس همه باشند، اما شاید جذاب‌تر از سفر به فضا که می‌تواند کمی هم خطرناک باشد، داشتن یک چیزی در فضا برای خودتان بتواند چالش بعدی صنعت خصوصی شود. بویژه اگر آن چیز بتواند از فضا اطلاعات جالب و هیجان‌انگیزی برایتان ارسال کند. بله درست فهمیدید، داریم از ماهواره‌های شخصی صحبت می‌کنیم. خب، در ابتدای امر کمی بی‌فایده و صرفا یک سرگرمی به نظر می‌رسد. اما چه کسی می‌داند، شاید بزودی کاربردهای فراوانی برای یک ماهواره شخصی تعریف شود.

ماهواره من!


البته این اولین بار نیست که صحبت از ماهواره شخصی به میان آمده است. سال‌هاست که بخش خصوصی و شرکت‌های بزرگ ماهواره‌ای صاحب بخش بزرگی از ماهواره‌های مخابراتی در دورترین مدار کاربردی زمین یعنی مدار زمین ثابت هستند. اما چرا مثلا من نتوانم یک ماهواره برای خودم داشته باشم. این ایده‌ای بود که مدت‌های مدیدی افکار زک منچستر، مهندس هوافضا از دانشگاه کورنل را پریشان کرده بود. او با خودش فکر می‌کرد که چرا ماهواره‌ها همیشه باید خیلی پیشرفته و بزرگ و کارآمد باشند. چرا نتوان یک ماهواره ریز و کوچک و ارزان ساخت که بتواند چند صباحی در فضا به سر برده و خاطره‌ای شود برای صاحبش. برای مثال داشتن ماهواره‌ای که روزی یکی دو بار از بالای سرتان رد شود و پیام بفرستد که:

من ماهواره تو هستم. این دور ۴۶۷ام من به دور زمین است. اینجا هوا منهای ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد است. خورشید در سمت چپ من قرار دارد و... آخ ماهواره شهروز همین الان با من تصادف کرد!

خب نظرتان چیست؟ حداقل می‌توانید جلوی مهمانانتان قیافه بگیرید و نیم ساعتی آنها را منتظر نگه دارید تا ماهواره‌تان از بالای سر خانه رد شده و متن بالا را برایتان بفرستد و شما هم در حالی که بادی در غبغب انداخته‌اید، جلوی آنها قیافه‌ای بگیرید و در باب اهمیت صنعت فضانوردی و کمک به شرکت‌های دانش بنیان کوچک برای توسعه علم با صرف مبلغ اندکی پول، سخنرانی گیرایی ارائه کنید. موافقید؟ قرارداد را امضا کنیم؟

یک نمونه واقعی از ماهواره ساخت زک منچستر
یک نمونه واقعی از ماهواره ساخت زک منچستر

خیلی راحت است، زک منچستر با این ایده ساده دست یاری به سمت همه مردم سیاره زمین دراز کرده تا با جمع‌آوری مبلغی حدود ۳۶ میلیون تومان اولین محموله ۱۰۰ تایی ماهواره‌های شخصی دنیا را به فضا بفرستد.

 زک معتقد است در صورت دریافت این کمک مالی و ارسال نخستین نمونه‌ها به فضا می‌تواند با توسعه و تکمیل ایده خود در آینده ماهواره‌های پیشرفته‌تری بسازد که توانایی‌های جدی‌تری داشته باشند. هم‌کنون قیمت هر ماهواره‌ای که زک طراحی می‌کند و می‌سازد حدود ۳۶۰ هزار تومان است. زک تا الان توانسته یك‌سوم ماهواره‌های اولین محموله خود را که قرار است مشتمل بر یکصد ماهواره باشد را بفروشد.

 ماهواره‌های زک بر اساس یک ایده خلاقانه استوار است. برای اولین بار یک طراح ماهواره به این فکر افتاده است که حالا و پس از پیشرفت‌های تاثیرگذار دانش الکترونیک چرا ما هنوز هم باید مثل اجداد فضانوردمان یک ماهواره بزرگ با بدنه و تجهیزات و یال و کوپال بسازیم.بیاییم برای اولین بار یک ماهواره را روی یک مدار چاپی خلاصه کنیم. فوق‌العاده است نه؟ ماهواره‌ای روی یک مدار چاپی با همه کارآمدی یک ماهواره واقعی.

خیلی‌ها ایراد گرفته‌اند که خب با اختلاف دمای بین منهای ۲۰۰ درجه سانتیگراد در شب هنگام و ۴۰۰ درجه سانتیگراد در هنگام تابش خورشید یا با تشعشعات مضر و خطرنک و بارهای الکتریکی بادهای خورشیدی و هزار چیز عجیب و غریب دیگر در فضا چه خواهید کرد؟ زک اما برای همه این پرسش‌ها یک پاسخ ساده دارد. نمی‌دانم!

اما ایده فوق‌العاده است، فکرش را بکنید اگر بشود این کار را کرد چه می‌شود. در آن زمان ما شاهد خواهیم بود که ماهواره‌هایی با عملکردهای فوق‌العاده و پیچیده اما بسیار سبک و کوچک تولید خواهند شد که می‌توانند با قیمت‌های امروزی که حدود ۲۵ میلیون تومان برای هرکیلوگرم محموله فضایی است، صرفه‌جویی عظیمی در صنعت فضایی به وجود آورند. در آن زمان هزینه‌های مخابرات، ناوبری و مشاهده فضایی به مراتب کاهش خواهد یافت و تعداد بیشتری از جمعیت ساکن سیاره زمین می‌توانند از قابلیت‌های بی‌نظیر فضا برای رسیدن به رفاه و امنیت بیشتر استفاده ببرند.

مشخصات و نقشه! کامل ساهت ماهواره چیپی


شکی نیست که این تفکر، راه آینده صنعت فضایی است و باید این ایده و تفکر جدید را وارد دانشکده‌های مهندسی خودمان کنیم و همگام شویم با صنعت نوین فضایی جهان. یادمان نرود که اختراع چرخ کار بیهوده‌ای است.

. شهرام یزدان‌پناه، پژوهشگر٬ نویسنده و مدرس دانش و فناوری فضایی  .
 

مقاله‌های علمی   مهندسی فضایی   شهرام یزدان‌پناه   ماهواره   بخش خصوصی در فضا   ماهواره دانشجویی   ماهواره مدار چاپی   

کلیدواژه‌ها:

ارسال به بالاترین  ارسال به دنباله  ارسال به فیس‌بوک  ارسال به دلیشز  ارسال به گوگل بوکمارک  ارسال به گوگل باز  ارسال به کلوب دات کام  


آخرین مطالب منتشر شده در دانش فضایی

چند مطلب تصادفی از دانش فضایی

::  مهدی کاویانی نژاد  ::
اون وقت اگه تعداد این ماهواره ها زیاد بشه کی اینا رو کنترل میکنه تا به ماهواره های بزرگتر برخورد نکنه

این خودش یک معضل بزرگه. ممنون که اشاره کردید

دانش فضایی:

::  همین نزدیکی  ::
سلام!

یک ایده خلاقانه است!

::  امین  ::
دمش گرم . ولی این به این کوچیکی به چه درد می خوره .

راستش را بخواهید به هیچ دردی اما تا این لحظه! باید برای دیدن آینده صبور بود.

دانش فضایی:

::  فاطمه زارع  ::
ممنون.این مقاله هم عالی بود مثل بقیه.
اما این ماهواره ها چجوری به فضا برده خواهند شد؟

ماهواره های کوچک معمولا در کنار سایر محموله های فضایی و به عن.ان بار اضافی به فضا برده شده و در موقعیت مناسب رها می شوند.

دانش فضایی:

::  گروه دانشجويي هوافضا   ::
سلام ....در زمينه فضايي سايت غني داريد... شما در وبلاگ ما لينك شديد... اگر مايل به لينك ما هستيد لطفا بنر وبلاگ ما رو در سايتتون قرار بديد... بدرود

::  علی  ::
جالب بود ممنون.

::  عشق تحقیقات فضایی  ::
سلام اقای یزدان پناه
مقاله بسیار زیبایی بود..من نمیدانم چطوری حسم را از خواندن این مطالب بیان کنم ولی همین قدر اکتفا کنم که بسیار زیبا بود
و کلی هم خیال پردازی کردم!کاش من هم ماهواره کوچکی داشتم
رضابرنجیان- دانشجوی دانشگاه شیراز

و در ادامه اینکه اقای یزدان پناه ممکن است ایمیل شما را داشته باشم تا در این باره مکاتبه کنیم؟ ممنون میشم

سلام بر شما
شما می توانید آدرس ایمیل آقای یزدان پناه را از بخش ارتباط با ما پیدا کنید
سربلند باشید

دانش فضایی:

::  ماجد رخیصی  ::
سلام ... سایت باحال و مفیدی دارید ...
من خیلی به سایتتون میام و این لینک هم مثل بقیه خیلی قشنگه ...
ولی اگه میشه یه مقاله ای درباره مراحل و شرح بوجود امدن خورشید ها و از بین رفتن انها و همچنین درمورد ماده تاریک بنویسید ... ممنون

::  persian boy  ::
چی میشه اولین ریز ماهواره ها روش نوشته بشهmade in ir.iran??همش که نباید منتظر قطب های فضایی دنیا بود ...

نظر شما چیست؟                         
 
*  نام و نام خانوادگی
*  پست الکترونیک
(نمایش داده نخواهد شد)
آدرس وبگاه

دانش فضایی همواره آماده پاسخگویی به پرسش‌های شما درباره مقالات منتشر شده٬ است .

شما همچنین می‌توانید با استفاده از این فرم اطلاعات تکمیلی خود را درباره این مطلب با سایر خوانندگان دانش فضایی به اشتراک بگذارید.

 

صفحه نخست

رویدادهای فضایی

مقاله‌های علمی

مراكز فضایی دنیا

اینترنت و فضا

ارتباط با ما

درباره دانش فضایی

انوشه انصاری

ایران در فضا

رادیو دانش فضایی

تلویزیون دانش فضایی



آخرین مطلب:

 

RSS Feed

با عضو شدن در لیست علاقمندان دانش فضایی، اولین کسی باشید که مطالب این وب‌سایت را می‌خوانید٬ می‌بینید یا می‌شنوید:

::  عضو شوید  ::


دوست دانش فضایی شوید

فیدبرنر دانش فضایی دانش فضایی در توییتر دانش فضایی در فیس‌بوک دانش فضایی در فرندفا دانش فضایی در پیغامک 

تبلیغات
موسسه طبیعت آسمان شب٬ فروشنده انواع تلسکوپ و دوربین دوچشمی٬ میکروسکوپ٬ لوازم عکاسی٬ سه پایه و مقر٬٬ کتاب و پوستر و طراح و سازنده انواع رصدخانه و آسمان نما
خرید و فروش انواع تلسکوپ
 

 

معرفی یک کتاب فضایی
معاهدات و اصول فضای ماورای جو سازمان ملل متحد
معاهدات و اصول ماورای جو سازمان ملل متحد

 

دانشنامه فضایی٬ سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
پارس اسکای

آویا٬ پایگاه اطلاع‌رسانی هوافضای ایران

نظر خود را درباره دانش فضایی به آلکسا بگویید

قطار وبگردی

ايروشاپ٬ اولين فروشگاه اينترنتي تخصصي مهندسي هوافضا

پرسش و پاسخ‌های کانوت

صفحه نخست   .  درباره دانش فضایی   .  نقشه سايت   .  تماس با دانش فضایی  انوشه انصاری٬ بانوی ایرانی در فضا

 برداشت از مطالب وب‌سايت   دانش فضایی  به شرط ذكر منبع و ايجاد لينك به صفحه مطلب مورد نظر،  آزاد است