دانش فضایی

دانش فضایی

صفحه نخست . مقاله‌های علمی . مأموریتهای فضایی . حمله رباتها به مریخ

 

جمعه, ۳ آذر ۱۳۹۶

این مطلب تا کنون ۸۳۷۴ بار خوانده شده است

دوشنبه، ۲۱ آذر ۱۳۹۰

حمله رباتها به مریخ

 
حمله رباتها به مریخ

سیاره سرخ از روزهای آغازین عصر فضا همواره قبله آمال ماجراجویان فضایی بوده است. داستانهای زیادی درباره موجودات مریخی با آن قیافه های سبزشان نوشته شده و بیشتر آستروبیولوژیست ها امیدوارند که روزی نشانه هایی از حیات را در سطح این سیاره به ظاهر مرده پیدا کنند. امروز معجونی از بهترین ایده‌های مهندسی بشر در حال کشف اسرار بیشتری از سیاره بهرام (مریخ) است اما گویا همه اینها کافی نیست و ما هر سال شاهد ارسال کاوشگر جدیدی به سمت این سیاره هستیم. بگذارید نگاهی به جدیدترین تلاشهای بشر برای سفر به مریخ بیاندازیم.

 

سیاره بهرام (مریخ)چند هفته اخیر دنیای کاوش‌های فضایی زیر سلطه نام مریخ بود. بار دیگر ترافیکی در ماموریت‌های مریخ به وجود آمد که این سیاره و اخبار مربوط به آن را در صدر رویدادهای علمی ‌نشاند. البته آغاز همزمان ماموریت‌هایی که عازم مریخ هستند تصادفی نیست.کافی است نگاهی به مدار این سیاره و زمین به دور خورشید بیندازید تا علت این امر را متوجه شوید.

زمین و مریخ، خورشید را با سرعت‌های مختلف و روی مدارهایی با فاصله‌های متفاوت دور می‌زنند و بنابراین فاصله آنها نسبت به هم در این مسیر دائما تغییر مي‌کند و کم و زیاد مي‌شود. دورترین حالت، زمانی اتفاق می‌افتد که این دو سیاره در دو سوی خورشید قرار داشته باشند اما هر دو سال یك‌بار مریخ به مقابله  خود با زمین نزدیک می‌شود یعنی حالتی که در آن خورشید، زمین و مریخ به ترتیب روی یک خط قرار می‌گیرند و در این شرایط فاصله زمین و مریخ به حداقل خود می‌رسد، بنابراین اگر کسی بخواهد کاوشگری را به سمت مریخ اعزام کند، باید این کار را در بازه زمانی مشخصی پیش از مقابله مریخ و زمین انجام دهد. به این ترتیب مجموعه فاصله‌ای که سفینه باید طی کند به کوتاه‌ترین حالت ممکن و در نتیجه زمان این سفر نیز به حداقل می‌رسد به همین دلیل اگر سازمان‌های فضایی برنامه‌ای برای سفر به مریخ داشته باشند در چنین بازه زمانی آن را آغاز می‌کنند. امسال و در آستانه مقابله مریخ دو ماموریت از سوی دو آژانس فضایی که زمانی دو قطب رقابت‌های فضایی را تشکیل می‌دادند آماده پرتاب به سوی مریخ بود.


...فوبوس ـ گرانت

کاوشگر فضایی فوبوس-گرانت که هیچگاه به مدار مریخ نرسیدابتدا روس‌ها پس از سال‌ها دوری از عرصه کاوش‌های روباتیک، شانس خود را برای سفر به مریخ امتحان کردند.۱۸ آبان سال جاری پایگاه فضایی بایکونور شاهد آغاز سفر ماموریت روسی فوبوس ـ گرانت بود؛ ماموریتی که می‌توانست نقطه عطفی در ماموریت‌های شناسایی مریخ به شمار برود. روس‌ها پس از ۱۵ سال تصمیم گرفته بودند دوباره دست به کاوش‌های فضایی روباتیک در اعماق فضا بزنند.

مریخ در دوره اوج رقابت‌ها و کاوش‌های فضایی، برای روسیه (شوروی آن زمان) یکی از اهداف مهم به شمار می‌رفت. اما آنها چندان در سفر به مریخ موفق نبودند. ۱۶ ماموریت از مجموع ماموریت‌های آنها که به مقصد سیاره سرخ طراحی شده بود شکست خورد و گویی مریخ حاضر نبود درهای خود را به راحتی به روی روسیه باز کند. به همین دلیل این بار و پس از ۱۵ سال دوری از اکتشافات سیاره‌ای و پس از ۱۶ شکست، روس‌ها با ماموریتی ویژه و تاریخی به میدان آمدند. هدف این ماموریت اما خود مریخ نبود. بلکه فوبوس، یکی از ۲ قمر کوچک مریخ هدف کاوش‌های فضایی این فضاپیما بود.

اگر همه چیز طبق برنامه پیش می‌رفت، قرار بود زمانی که این کاوشگر به مدار مریخ می‌رسد به سمت مدار فوبوس رفته و در آنجا در مداری مشخص مدارگرد خود را پارک کند. کاوشگر کوچکی از این سفینه جدا می‌شد و بر سطح قمر فوبوس فرود می‌آمد و با کمک بازوهای مکانیکی و روباتیک خود مقداری از خاک این قمر را جمع و در کپسولی ذخیره می‌کرد و در نهایت آن را به مدار این قمر جایی که فضاپیمای مادر منتظر بود می‌فرستاد تا سفرش را این بار در مسیر زمین آغاز کند. این محموله با ارزش قرار بود به زمین باز گردد و در نهایت برای اولین بار دانشمندان نمونه‌های جمع‌آوری شده از این قمر را در آزمایشگاه‌های مجهز زمینی بررسی کنند. کاوشگر فضایی فوبوس گرانت، اما در راه خود به سوی مریخ میهمانی را نیز با خود حمل می‌کرد؛ یک ماهواره مدار گرد مریخ متعلق به آژانس فضایی چین قلمدوش این فضاپیمای عازم مریخ بود.

متاسفانه داستان هیجان‌انگیز این ماموریت اندکی پس از پرتاب به حالت تعلیق در آمد. سفینه بلافاصله پس از پرتاب و در مدار زمین ارتباطش را با ایستگاه کنترل زمینی از دست داد. تلاش‌ها برای برگرداندن آن موفق نبود، اگرچه اخیرا سیگنال‌هایی از آن دریافت شده است، اما هنوز شانس کمی‌وجود دارد که بتواند ماموریتش را به انجام برساند، به این ترتیب روسیه در آستانه چشیدن هفدهمین شکست از سیاره سرخ قرار دارد.



...کنجکاوی

مریخ نورد کیوریاسیتیاما در نیمکره غربی داستان به طریق دیگری پیش رفت. پایگاه فضایی کیپ کندی در ایالات فلوریدا بار دیگر شاهد غرش موتورهای پرتابگر اطلس ۵ بود که بر فراز خود آخرین و پیشرفته‌ترین نمونه از مریخ‌نوردهای ناسا را به سمت مریخ حمل می‌کرد.

این مریخ‌نورد که آزمایشگاه علمی‌مریخ یا curiosity به معنی کنجکاوی خوانده می‌شود با موفقیت مدار زمین را ترک گفت و مسافرت طولانی ۵۶۷ میلیون کیلومتری خود را به مقصد مریخ آغاز کرد. اگر همه چیز بخوبی پیش برود این فضاپیما ۱۶ مرداد سال آینده باید مراحل پیچیده فرود خود را آغاز کند. برخلاف مریخ‌نوردهای دوقلوی ناسا که سال ۲۰۰۳ به مریخ رفتند، این بار از فناوری کاملا متفاوتی برای فرود استفاده خواهد شد. وزن این مریخ‌نورد حدود ۹۰۰ کیلوگرم است و به دلیل همین وزن زیاد در مقایسه با نمونه قبلی که تنها حدود ۱۷۴ کیلوگرم وزن داشت، استفاده از سیستم کیسه‌های هوا کارآمد نیست. به همین دلیل برای فرود از یک سامانه فرود، شامل موتورهای معکوس‌کننده استفاده می‌شود؛ زمانی که مریخ‌نورد به نزدیکی سطح رسید و در دو مرحله با جو مریخ برخورد و پس از آن چترهای نجات سرعت آن را کم مي‌کنند. در ادامه موتورهای جنبی شروع به کار می‌کنند تا سرعت فرود مریخ‌نورد کاهش پیدا کند و چرخ‌های آن به آرامی‌سطح مریخ را لمس کند.

مراحل فرود مریخ نورد کنجکاوی بر سطح سیاره بهرام
مراحل فرود مریخ نورد کنجکاوی بر سطح سیاره بهرام

محل فرود این مریخ‌نورد دهانه‌ای به نام دهانه گیل (Gale) خواهد بود. بررسی‌های مداری دهانه گیل نشان داده است که علاوه بر وجود یک آبرفت باستانی، سنگ‌های کوهستان مرکزی آن نیز تنوع بسیار جذابی از سنگ‌های مختلفی مربوط به دوره‌های متفاوت زمین‌شناختی سیاره سرخ را در خود نهفته دارد.

مریخ نورد کنجکاویمریخ‌نورد کنجکاوی، با کمک ۱۰ ابزار علمی ‌خود با دقت به بررسی محیط اطرافش خواهد ‌پرداخت. علاوه بر سیستم‌های رایجی مانند سامانه هواشناسی و دوربین‌های دقیق بصری، مجموعه‌ای از طیف‌سنج‌ها و همچنین یک واحد ویژه برای بررسی میزان تشعشعات مریخ روی این آزمایشگاه نصب شده است. بررسی این تشعشعات از آن جهت مهم است که در سفر آینده انسان به مریخ دانستن مقدار دقیق این تابش‌ها که برخی از آنها مي‌توانند برای بدن موجود زنده زیانبار باشند، بسیار مهم است.

یکی از هیجان‌انگیزترین بخش‌های این مریخ‌نورد، آزمایشگاه روی عرشه آن است. این مریخ‌نورد علاوه بر این‌که با کمک یک لیزر قوی می‌تواند لایه‌های سطحی را تبخیر و به ثبت طیف آنها بپردازد، با کمک بازوی دو و نیم متری‌اش می‌تواند سطح سنگ‌ها را تراش داده و حفاری کند و از آنها نمونه‌برداری کند. نمونه‌های جمع‌آوری شده با کمک این بازو به یکی از ۲ سامانه بررسی علمی ‌و زمین‌شناختی مستقر روی عرشه مریخ‌نورد منتقل شده و آنجا با دقت زیاد و در محیطی کنترل‌شده آزمایش‌ می‌شوند.

هدف نهایی این ماموریت این است که نشانه‌هایی از مولکول‌های پیچیده آلی پیدا کند تا ردی از حیات  باستانی مریخ که این روزها احتمال وجودش را کسی رد نمی‌کند، بیابد. مجموعه دستاوردهای این مریخ‌نورد در زنجیره‌ای از تحقیقات قرار می‌گیرند که انسان را به پاسخ این پرسش که آیا مریخ زمانی (در گذشته یا اکنون) میزبان حیات بوده است نزدیک می‌کند.

ناسا برای طراحی، ساخت و پرتاب این مریخ‌نورد حدود دو ونیم میلیارد دلار (تقریبا معادل سه هزار میلیارد تومان!) هزینه کرده است. اگر همه چیز در روز ۱۶ مرداد بخوبی پیش برود و مریخ‌نورد با موفقیت بر سطح مریخ فرود آید، یافته‌هایش می‌تواند در درازمدت ارزش بسیار بیشتری از هزینه انجام شده برای آن به همراه داشته باشد. اما این موضوعی است که باید صبر کرد و دید. تا آن موقع اگر آسمان پرستاره، سیاره سرخ‌فام منظومه شمسی را دیدید، به یاد بیاورید که معجونی از بهترین ایده‌های مهندسی بشر هم‌اکنون در حال سفر برای کشف اسرار بیشتری از آن است.

. پوریا ناظمی، روزنامه‌نگار علمی، مدرس و مروج نجوم  .
 

دانش فضایی مطالعه مطالب مرتبط زیر را نیز به شما توصیه می‌کند:
 
       ... گياهانی که برای سفر به مریخ آماده می‌شوند
 
       ... رمزگشايی از معمای لكه‌های مرموز در قطب جنوب مريخ
 
       ... فضانوردانی که سفر به مریخ را شبیه‌سازی می‌کنند
        ... وقتی مریخ به اندازه ماه دیده شود (دو ماه در آسمان، افسانه یا حقیقت)

مأموریتهای فضایی   پوریا ناظمی   مریخ   فوبوس   فوبوس گرانت   کیوریاسیتی   کنجکاوی   مریخ نورد   زندگی در مریخ   حیات مریخی   سفر به مریخ   

کلیدواژه‌ها:

ارسال به بالاترین  ارسال به دنباله  ارسال به فیس‌بوک  ارسال به دلیشز  ارسال به گوگل بوکمارک  ارسال به گوگل باز  ارسال به کلوب دات کام  


آخرین مطالب منتشر شده در دانش فضایی

چند مطلب تصادفی از دانش فضایی

::  zahra bahreyni  ::
این سایت خیلی خوب بود به درد من خیلی خورد

خیلی از این بابت به خود می بالیم

دانش فضایی:

::  لینکدونی کنجکاو  ::
سلام

سایت خبری کنجکاو به تازگی صفحه لینکدونی خود رابه نشانی زیر راه اندازی کرده است .
(link.konjkav.com)

شما می توانید لینک های مطالب علمی سایتتان را برای ما ارسال کنید تا در لینکدونی کنجکاو منتشر شود. با قرار دادن کد لینکدونی در یک جای مناسب از سایت شما تعداد تاییدهای لینک هایتان بیشتر خواهد شد. مطمئن باشید از این طریق یازدیدهای زیادی روانه سایت شما خواهند شد.

با احترام
حسن پور – سایت کنجکاو
www.konjkav.com

::  سید مجتبی میردامادی  ::
به امید روزی که دانشمندان کشورمان هم بتوانند به سیارات و کرات آسمانی سفر کنند و استعداد ایرانی را به رخ جهانیان بکشند

دوست عزیز من
ایرانی بودن یا آنگولایی بودن٬ آمریکایی بودن یا چینی بودن دلیل بر داشتن استعداد یا توانایی نیست. اگر به درستی و بدون غرض تاریخ علم را در جهان بخوانید متوجه می شوید که بدون توجه به رنگ و نژاد و ملیت٬ همه در توسعه دانایی و توانایی نوع بشری دخیل بوده‌اند. مرزهای سیاسی که باعث جدایی مردم از هم شده است برازنده سطح درک سیاستمداران است و شایسته یک متفکر و دانشمندی چون شما نیست که خود را با اینجنین نگاهی محدود و کوچک کند.
البته که ما هم در دانش فضایی امیدواریم تا دانشمندان ایرانی سهم شایسته خود را در تولید علم و دانش سیاره زمین به دست آورند و این میسر نمی شود مگر با همت عالی و نگاه جهانی و بشردوستانه.
به امید سربلندی

دانش فضایی:

::  محی الدین سلطانی فر  ::
بسم الله
سلام
1- در اینکه سایت شما بسیار عالی، مفید، کامل و جذاب است و خیلی خوب نوشته می شود، غیر قابل نخواندن است و با اولین دیدار خواننده را جذب می کند و جای تقدیر و تشکر بسیار دارد و مایه مباهات است، هیچ شکی نیست.
2- در این مسأله دو عقیده وجود دارد: یکی اینکه ایرانیان نژاد برتر و استعداد برتر دنیا اند و علم مال آنهاست و بقیه باید دنباله رو آنها باشند اگرچه موقتاً این جایگاه را از دست داده اند و سعی در بازیابی آن دارند و دومین عقیده اینکه ایرانیان هم مانند بقیه انسان ها و کشورها "می توانند" و استعدادشان کمتر از بقیه نیست و شرکت در عظیم ترین پروژه های علمی دنیا و حرکت در مرز های علم چیزی است که اگر خود را باور کنند و تلاش کنند کاملاً برایشان میسر است و غلط است این عقیده که ایرانی "نمی تواند" یک کشور توسعه یافته باشد و ...
3- در اینکه اولی غلط و دومی صحیح است شکی نیست.
4- سخن اینجاست که مگر کامنت دوست عزیز آقای میردامادی اشاره به عقیده اول داشت که اینقدر او را توبیخ کرده اید؟ بر عکس آنچه از ظاهر کلام ایشان بر می آید عقیده دوم است چون اولاً ظهور کلام ایشان این است و ظهور کلام می دانید حجت است و ثانیاً، اینکه کلام ایشان در زمان و فضا و سیاقی گفته شده که در آن ایران عزیزمان همه روزه آماج حملات این شبهه و عقیده است که شما نمی توانید و اگر تحریمتان کنیم دوام نمی آورید و ... ، قرینه بر قصد بیان عقیده دوم است. در حالی که شما نه تنها بی دلیل سخنشان را حمل بر نظر اول کرده اید بلکه ایشان را توبیخ هم کرده اید که: «شایسته یک متفکر و دانشمندی چون شما نیست که خود را با اینجنین نگاهی محدود و کوچک کند»! خب بنده خدا بهش بر می خورد!
4- «مرزهای سیاسی که باعث جدایی مردم از هم شده است برازنده سطح درک سیاستمداران است»، قطعاً همینطور است و این جوابی است که به کودکان و دانش آموزان ابتدایی مان می دهیم وقتی این سؤال کلیشه ای را می پرسند که آیا انیشتین و ... آدم های خوبی بوده اند و قابل احترام یا نه؟ اما باید توجه داشت که خیلی وقتها همین دانشمندان غیر سیاستمدار و دوستدار علم و دانش و بشردوست، همین کاری به سیاست نداشتنشان و صرفاً به فکر توسعه علم بودن و رمانتیک بودنشان آن چنان نقطه ضعف و نفوذی برای آدم بد های سیاست باز می شود که ممکن است سالیان دراز با انگیزه کار علمی و پیشبرد علم بشر دستآورد های بزرگی خلق کنند که بیشتر از هرچیز آلت دست سیاستمداران واقع شود و با آن بر سر دیگر ملت ها بکوبند و آن دانشمند خوش خیال، همچنان در جهل مرکب خود غوطه ور، به توسعه مرزهای علم مشغول باشد! یک دانشمند ممکن است بگوید من کاری به سیاست ندارم و دنبال علم هستم. خیلی خوب مانعی ندارد، اما اینجا یک حداقل هایی وجود دارد، یه مسئولیت های حداقلی برای یک دانشمند به واسطه دانشش به وجود می آید و آن اینکه اگر نمی خواهد مستقماً در خدمت و متعهد به یک مکتب سیاسی باشد، باید حداقل _در حد توان_ مواظب باشد خود و محصولاتش مورد سوء استفاده دولت ها و افرادی که کار به سیاست دارند واقع نشود. در حد توان در پروژه هایی شرکت نکند که در سطح کلان هدف اسپانسرهای آن از آن پروژه و نوآوری های حاصله، قبل از هرچیز کاربرد های نظامی علیه همین بشری که فرمودید باشد! چنانکه در همین "تاریخ علم"ی که اشاره کردید موارد آن فراوان است. بنابراین دانشمندانی که به بهانه پیشرفت علم در هر زمان و مکانی کار می کنند و در هر مرکز علمی به صرف اینکه یک محیط علمی است مشغول کار می شوند، شایسته مذمت و ملامت اند و کارشان حسن فاعلی نخواهد داشت اگرچه حسن فعلی دارد و نفس کار و تلاش و دست آوردشان از آن جهت که علم است و علمی مورد تقدیر و ستایش است. اینکه "ما دانشمندیم و نه سیاستمدار" به حکم عقل سلیم از آنان رفع مسئولیت نمی کند. و البته ممکن است تعداد چنین متخصصان نامتعهدی کم باشد اما وجود دارند چنانکه می دانیم و می دانید. پس به کامنت گذاران ایرانی حق بدهید در مقابل این شکل از پویش و سلوک علمی و در چنین جهانی، آرزو کنند و امیدوار باشند دانشمندان متعهد و حقیقتاً بشردوست و صلح جوی کشورمان که به حق دارای این اخلاق و ظرفیت هستند که دامن علم را از اینگونه آلودگی ها و انحرافات بزدایند، "به سیارات و کرات آسمانی سفر کنند و استعداد ایرانی را به رخ جهانیان بکشند".
5- از اینکه زیاده گویی کردم و سر سایت خوبتان را درد آوردم پوزش می طلبم.
به امید موفقیت روزافزون شما

حق با شما است. شاید زیاده روی کردیم در پاسخ دوست عزیزمان. اما مرز بین نژادپرستی و حس میهن پرستی آنقدر باریک و شکستنی است که اگر کمی بی دقتی کنیم براحتی این مرز را پشت سر می‌گذاریم.

دانش فضایی:

نظر شما چیست؟                         
 
*  نام و نام خانوادگی
*  پست الکترونیک
(نمایش داده نخواهد شد)
آدرس وبگاه

دانش فضایی همواره آماده پاسخگویی به پرسش‌های شما درباره مقالات منتشر شده٬ است .

شما همچنین می‌توانید با استفاده از این فرم اطلاعات تکمیلی خود را درباره این مطلب با سایر خوانندگان دانش فضایی به اشتراک بگذارید.

 

صفحه نخست

رویدادهای فضایی

مقاله‌های علمی

مراكز فضایی دنیا

اینترنت و فضا

ارتباط با ما

درباره دانش فضایی

انوشه انصاری

ایران در فضا

رادیو دانش فضایی

تلویزیون دانش فضایی



آخرین مطلب:

 

RSS Feed

با عضو شدن در لیست علاقمندان دانش فضایی، اولین کسی باشید که مطالب این وب‌سایت را می‌خوانید٬ می‌بینید یا می‌شنوید:

::  عضو شوید  ::


دوست دانش فضایی شوید

فیدبرنر دانش فضایی دانش فضایی در توییتر دانش فضایی در فیس‌بوک دانش فضایی در فرندفا دانش فضایی در پیغامک 

تبلیغات
موسسه طبیعت آسمان شب٬ فروشنده انواع تلسکوپ و دوربین دوچشمی٬ میکروسکوپ٬ لوازم عکاسی٬ سه پایه و مقر٬٬ کتاب و پوستر و طراح و سازنده انواع رصدخانه و آسمان نما
خرید و فروش انواع تلسکوپ
 

 

معرفی یک کتاب فضایی
معاهدات و اصول فضای ماورای جو سازمان ملل متحد
معاهدات و اصول ماورای جو سازمان ملل متحد

 

دانشنامه فضایی٬ سازمان فضایی ایران
مجله نجوم
پارس اسکای

آویا٬ پایگاه اطلاع‌رسانی هوافضای ایران

نظر خود را درباره دانش فضایی به آلکسا بگویید

قطار وبگردی

ايروشاپ٬ اولين فروشگاه اينترنتي تخصصي مهندسي هوافضا

پرسش و پاسخ‌های کانوت

صفحه نخست   .  درباره دانش فضایی   .  نقشه سايت   .  تماس با دانش فضایی  انوشه انصاری٬ بانوی ایرانی در فضا

 برداشت از مطالب وب‌سايت   دانش فضایی  به شرط ذكر منبع و ايجاد لينك به صفحه مطلب مورد نظر،  آزاد است